Khoai xéo Nghệ An – Món ăn dân dã tuổi thơ xứ Nghệ

Khoai xéo Nghệ An là đặc sản xứ Nghệ với hương vị dân dã, gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người dân nơi đây. Tên gọi món ăn bắt nguồn từ công đoạn dùng đũa “xéo” để nghiền nhuyễn khoai.

Khoai xéo Nghệ An – Món ăn dân dã gắn bó với tuổi thơ

Xưa kia, vào những tháng 3 và tháng 10 âm lịch, nhiều gia đình ở Nghệ An thiếu gạo nên chỉ có củ khoai để lót dạ. Ăn mãi cũng chán, người ta bèn thêm đậu, lạc và nếp vào nồi khoai cho đỡ ngán. Món ăn bình dị ấy dần trở thành đặc sản khoai xéo Nghệ An, khiến bao người con xa quê nhớ về hương vị tuổi thơ.

Bát khoai xéo Nghệ An khiến người con xa quê nhớ hương vị tuổi thơ.

Mảnh đất miền Trung khô cằn nhưng củ khoai lang lại mẩy và nhiều bột. Đất pha cát nơi đây rất hợp với khoai, lạc và đậu. Khoai thu hoạch xong phải phơi nhanh dưới nắng to gió nồm cho khô giòn, sau đó cạo vỏ, thái lát mỏng và phơi tiếp đến khi giòn tan.

Những lát khoai lang khô được phơi giòn để nấu khoai xéo Nghệ An.

Khoai khô có thể nấu chè hay làm bánh, nhưng ngon và độc đáo nhất vẫn là khoai xéo Nghệ An. Nồi khoai xéo thường độn thêm đậu xanh, đậu đen, lạc và nếp, ăn mãi vẫn không ngán nhờ vị ngọt bùi đặc trưng.

Nguyên liệu nấu khoai xéo Nghệ An gồm khoai khô, nếp, lạc, đậu và đường.

Cách nấu khoai xéo Nghệ An khá đơn giản. Đầu tiên đun mềm đậu đen, lạc và nếp, sau đó cho khoai khô vào nấu chung. Khi nồi cạn nước và các nguyên liệu mềm nhuyễn, thêm một ít mật mía hoặc đường để tạo độ ngọt. Công đoạn quan trọng nhất là “xéo” khoai bằng hai đũa bếp bản to hoặc dùng chày giã nhuyễn khi còn nóng.

Đun mềm đậu và nếp trước khi cho khoai khô vào nấu khoai xéo Nghệ An.

Xéo khoai xéo Nghệ An bằng đũa bếp để nghiền nhuyễn các miếng khoai.

Sau khi xéo xong, có thể gói khoai thành từng miếng bằng lá chuối hoặc nén chặt vào bát tô. Khi ăn, dùng dao xắt mỏng từng lát. Vị ngọt của khoai, dẻo thơm của nếp và bùi béo của đậu lạc hòa quyện với vị mặn mòi của đất cát Nghệ An.

Kết quả nồi khoai xéo Nghệ An sau khi xéo nhuyễn và nén chặt.

Khoai xéo Nghệ An được nén chặt và xắn mỏng khi ăn.

Khoai xéo Nghệ An là món ăn bình dị nhưng chứa đựng bao kỷ niệm tuổi thơ. Dù ngày nay đất trồng khoai ít dần, người Nghệ An vẫn nhớ về hương vị quen thuộc mỗi khi gió heo may về.