Đất Ngói Vĩnh Phúc – Món Ăn Kỳ Lạ Từ Đất

Việt Nam có rất nhiều món ăn ngon nổi tiếng khắp thế giới. Trong đó, Vĩnh Phúc sở hữu món ăn từ đất ngói vô cùng kỳ lạ mà ít nơi nào có.

Đặc sản đất ngói Vĩnh Phúc tại Lập Thạch

Ở thị trấn Lập Thạch, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc có ngôi làng nổi tiếng với tục ăn đất. Dù hiện nay người dân không còn ăn đất ngói Vĩnh Phúc phổ biến như trước, nhưng nhiều người cao niên vẫn xem đây là món ăn khoái khẩu không thể thiếu. Đất ngói có màu trắng xanh như phấn và mang những đường vân đặc trưng xung quanh.

Đào đất. Ảnh: Zing News.

Món đất này như miếng trầu mở đầu câu chuyện của người dân Lập Thạch. Nhiều phụ nữ mang thai thường thèm ăn món ăn này, đặc biệt trong thời kỳ thiếu thốn, nghèo đói trước kia. Những du khách tò mò về món ăn kỳ lạ nhưng không phải ai cũng dám thử ngay từ lần đầu.

Đất ngói có thể ăn. Ảnh: Zing News.

Món đất ngói Vĩnh Phúc này có thể ăn sống ngay sau khi đào lên. Tuy nhiên, để có được mùi vị hấp dẫn cần trải qua các giai đoạn sơ chế khá công phu. Người ta phải đào xuống lòng đất từ 3 đến 4 mét để lấy đất ngói, sau đó gạt bỏ cát bẩn và chẻ thành những miếng nhỏ vừa ăn.

Ảnh: Báo Công an thành phố Hồ Chí Minh.

Sơ chế đất. Ảnh: Zing News.

Quan trọng nhất trong giai đoạn chế biến là tìm kiếm nguyên liệu để hun khói. Người dân sẽ lên rừng hái lá sim, đặc biệt là lá sim bánh tẻ, để tạo nên mùi thơm đặc trưng cho món ăn. Sau đó họ đốt lá và hun đất trong khói thơm nồng.

Đất sau khi sơ chế. Ảnh: Zing News.

Để có được miếng đất ngói vừa ý, khi hun phải giữ lửa vừa phải để khói bay lên. Một tay cầm rổ, tay kia điều chỉnh đống lá sim tạo nhiều khói cho tới khi những miếng đất ngả màu và mùi thơm lan tỏa.

Ảnh: Báo Công an thành phố Hồ Chí Minh.

Hun khói. Ảnh: Zing News.

Đất ngói để ăn có hai màu là màu trắng sữa như bánh khảo và màu xanh như chè lam. Người trẻ răng khỏe có thể ăn ngói xanh lam, người già thường chọn ngói trắng sữa. Ngói xanh có mùi vị ngậy hơn nhưng cứng hơn.

Ăn đất như bánh, kẹo. Ảnh: Zing news.

Ảnh: Báo Công an thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng 20-30 năm trước, đất ngói Vĩnh Phúc được bày bán tràn lan ở chợ như bán rau, bán thịt để phục vụ những người ghiền ăn. Lập Thạch từng là đầu mối cung cấp đất ngói cho nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh.