Cơm mới lá gừng Bình Liêu – Hương vị núi rừng người Tày

Khi những đợt gió mùa Đông Bắc tràn về miền núi, lễ mừng cơm mới của người Tày Bình Liêu lại diễn ra tưng bừng. Trong dịp lễ không thể thiếu món cơm mới lá gừng, món ăn mang ý nghĩa sung túc và tri ân tổ tiên.

Cơm mới lá gừng – Món ăn truyền thống của người Tày Bình Liêu

Đã thành thông lệ, mỗi năm vào cuối tháng 10 dương lịch, khi lúa chín rộ trên các thửa ruộng Bình Liêu, bà con bắt đầu vụ gặt và chuẩn bị cho lễ mừng cơm mới. Người Tày ở đây nô nức tổ chức lễ hội để tri ân ông bà, tổ tiên. Nhà ít người thì chuẩn bị nồi xôi nhỏ cùng thịt gà, nhà đông người thì làm chõ xôi to với các món từ sản vật tự nuôi trồng, mời họ hàng và xóm làng cùng vui.

Bàn cúng trong lễ cơm mới. Ảnh: VOV Đông Bắc.

Mâm cơm dâng lên thần linh và tổ tiên ngoài cơm mới lá gừng còn có khâu nhục, thịt gà, thịt lợn, cá chép, bánh coóc mò, miến dong. Những món ăn mộc mạc này được bà con chăm chút suốt cả năm để dành cho mùa lễ hội.

Cơm mới có màu xanh đẹp mắt. Ảnh: VOV Đông Bắc.

Lễ mừng cơm mới, gọi là “Kin khẩu mấư” trong tiếng Tày, là nghi lễ nông nghiệp quan trọng. Đây là dịp báo cáo với trời đất, tổ tiên về một năm lao động và cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhà nhà khỏe mạnh.

Giã lá gừng. Ảnh: Báo Quảng Ninh.

Sau nghi thức cúng lễ, mọi người quây quần thưởng thức món cơm mới lá gừng. Những hạt nếp ngon nhất được ngâm qua đêm, đồ trong chõ gỗ đặc trưng của người Tày, cho ra xôi mềm dẻo, không dính tay.

Đồ xôi. Ảnh: Báo Quảng Ninh.

Đơm xôi cho nguội bớt. Ảnh: Báo Quảng Ninh.

Từ sớm, lá gừng xanh mướt còn đọng sương được hái về, rửa sạch. Người Tày quan niệm màu xanh tượng trưng cho sự tốt tươi, sung túc. Lá gừng được giã nhuyễn vắt lấy nước cốt, trộn vào xôi đã nguội để tạo màu xanh đẹp mắt và mùi thơm đặc trưng.

Trộn nước lá gừng. Ảnh: Báo Quảng Ninh.

Màu xanh của cơm mới lá gừng gợi nhớ núi rừng, ruộng đồng tươi tốt, gửi gắm ước muốn về những vụ mùa bội thu và cuộc sống ấm no. Nếp mới dẻo thơm hòa quyện vị nồng ấm của lá gừng tạo nên món ăn hài hòa, đặc trưng của người Tày Bình Liêu.

Đình Lục Nà, Bình Liêu dịp mừng cơm mới. Ảnh: VOV.

Nghi lễ cúng cơm mới ở đình. Ảnh: Báo Dân Tộc.

Lễ hội cơm mới lá gừng vẫn được giữ gìn nguyên vẹn, trở thành hình ảnh đặc trưng của người Tày nơi núi rừng Bình Liêu.