Bánh khúc làng Diềm Bắc Ninh – Hương vị thôn quê đậm đà

Bánh khúc làng Diềm là đặc sản dân dã nổi tiếng của làng Diềm, xã Hòa Long, thành phố Bắc Ninh. Món bánh không chỉ mang hương vị thơm ngon đặc trưng mà còn chứa đựng tình cảm quê hương và gắn liền với dân ca Quan họ.

Bánh khúc làng Diềm – Hương vị thôn quê Bắc Ninh

Làng Diềm không ai nhớ chính xác bánh khúc xuất hiện từ bao giờ, nhưng người dân nơi đây truyền tai nhau rằng món bánh có từ thời Vua Bà, cùng lúc với sự ra đời của các làn điệu Quan họ. Từ đó, nghề làm bánh khúc được gìn giữ qua nhiều thế hệ đến ngày nay.

Bánh khúc làng Diềm màu xanh đẹp mắt.

Bánh khúc làng Diềm được làm thủ công hoàn toàn. Mỗi chiếc bánh đều được lựa chọn nguyên liệu kỹ càng và chú trọng từng thao tác. Lớp vỏ bánh được làm từ gạo tẻ Khang Dân hoặc 203 để đảm bảo độ dẻo vừa phải.

Gạo được ngâm nước khoảng 3-4 tiếng rồi xay nhuyễn, sau đó mang ráo bột. Nếu bột khô quá bánh sẽ rắn, còn nếu bột nhão quá bánh sẽ nát. Sau khi ráo nước, bột được nắm thành từng nắm nhỏ rồi chần qua nước sôi (hay còn gọi là trùng bột) để tạo độ dẻo cho bánh.

Bánh khúc làng Diềm khi nặn xong.

Không thể thiếu nguyên liệu chính là rau khúc. Rau khúc tươi được thu hái đúng thời điểm khi rau có nụ và phấn trắng. Rau được rửa sạch, luộc qua rồi vắt ráo nước, trộn cùng với bột và giã nhuyễn.

Với sự nhịp nhàng của bàn tay người thợ, màu xanh của rau khúc dần hòa quyện với màu trắng của bột. Rau và bột trộn theo tỷ lệ nhất định, thường là 1 kg rau tươi với 2 kg bột gạo để đạt hương vị ngon nhất.

Rau khúc dùng làm bánh khúc làng Diềm.

Nhân bánh khúc có hai loại chính là nhân đỗ và nhân thịt. Nhân đỗ được làm từ đỗ ngâm, hấp chín rồi trộn cùng thịt ba chỉ, hành khô, hạt tiêu và nêm gia vị. Nhân thịt làm từ thịt ba chỉ thái hạt lựu trộn với mộc nhĩ, hành thái nhỏ và hạt tiêu.

Sau khi chuẩn bị xong nguyên liệu, khâu nặn bánh đòi hỏi sự tỉ mẩn. Khác với bánh khúc ở các làng khác, bánh khúc làng Diềm được nặn hình tai mèo. Người làm bánh xoay tròn, tán mỏng viên bột rồi cho nhân vào giữa, bọc lại sao cho vỏ mỏng nhưng không lộ nhân.

Bánh khúc làng Diềm nặn hình tai mèo.

Bánh sau khi nặn xong được hấp cách thủy khoảng 30 phút. Ăn bánh khi còn nóng hổi, vừa mới ra lò là ngon nhất. Lớp vỏ bánh bóng loáng, dẻo dai, hòa cùng mùi thơm của rau khúc, hạt tiêu, đỗ, thịt và sự giòn tan của mộc nhĩ.

Bánh khúc làng Diềm hấp cách thủy.

Sau tháng 10, khi vụ lúa hè thu kết thúc, rau khúc mọc mơn mởn. Người dân làng Diềm hái về làm bánh và phơi khô dùng dần. Qua mùa khúc, người ta chỉ có thể làm bánh với rau khúc khô, vì thế bánh khúc sẽ có màu nâu đen. Dù vẻ ngoài không thu hút nhưng hương vị vẫn ngon lành như bánh khúc xanh.

Bánh khúc làng Diềm màu đen từ rau khô.

Bánh khúc làng Diềm không chỉ độc đáo về hương vị, màu sắc mà còn chứa đựng cái tình của người Quan họ. Những chiếc bánh ngọt thơm đã đi sâu vào tiềm thức của những người con sinh ra trên mảnh đất Kinh Bắc và được lưu truyền rộng rãi đến mọi miền tổ quốc.