Món ngon từ quả cọ Phú Thọ đất Tổ

Quả cọ chín có màu đen bóng, vị bùi chát đặc trưng. Ngoài ăn sống, loại quả này còn được chế biến thành dưa hoặc kho cá, nhưng cách đơn giản và ngon miệng nhất là om cọ.

Cây cọ mọc ở nhiều tỉnh thành nhưng gắn bó sâu sắc với người dân Phú Thọ. Huyện Cẩm Khê là nơi cọ xuất hiện nhiều nhất, trải dài suốt mấy chục cây số bên hữu ngạn sông Thao. Ngoài ra, cọ còn mọc thành nương, thành rừng xanh rợp tại Phú Khê, Đông Phú, Thanh Nga, Sơn Nga, Phùng Xá… Khoảng tháng 7, những cây cọ trong rừng bắt đầu đơm hoa kết trái. Đến cuối tháng 10 đầu tháng 11, quả cọ chín vàng, vỏ chuyển sang màu nâu đen. Người dân hái về rửa sạch và chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn.

Cây cọ mùa ra quả. Ảnh: Nguyễn Sơn Hòa.

Quả cọ Phú Thọ và những món ăn hấp dẫn

Quả cọ khi chín có vị bùi, chát của miền nắng gió trung du. Sau khi rửa sạch có thể ăn sống, om hoặc làm dưa, kho cá. Tuy nhiên, món đơn giản và dễ ăn nhất là om cọ (người dân địa phương gọi là ỏm cọ).

Om cọ rất dễ làm, chỉ cần đun sôi liu riu một nồi nước rồi thả cọ vào, đậy vung và nấu nhỏ lửa. Sau 5-10 phút, vớt cọ ra để ráo là có thể thưởng thức. Món ăn mang vị mềm bùi, ngọt béo và thơm hương đặc trưng.

Quả cọ đem bán ở chợ. Ảnh: CAP

Không phải ai cũng om cọ ngon nếu thiếu kinh nghiệm. Nếu lửa quá to hoặc thời gian không phù hợp, quả cọ sẽ bị tóp lại và càng chát. Cần giữ lửa liu riu để cọ mềm đều và giữ được độ dẻo.

Người sành ăn thường chọn những quả cọ tròn, cùi dày, màu vàng mật ong. Khi bóp thấy mềm dẻo là quả cọ nếp ngon. Sau khi om, nồi cọ sẽ nổi lớp váng như váng mỡ và quả ăn rất béo ngậy.

Cọ om chấm với nước mắm là ngon nhất, tùy khẩu vị có thể thay bằng bột canh hoặc tương ớt. Ảnh: Vân Nguyễn.

Ngoài om, quả cọ còn dùng để làm dưa chua với vị mặn ngậy bùi, ăn cùng cơm rất hao. Một số nơi còn kho cá với quả cọ giống như quả trám. Vì mùa cọ không dài, du khách đến Phú Thọ đúng vụ sẽ có cơ hội thưởng thức đặc sản lạ miệng của vùng trung du miền núi phía Bắc.