Món ngon Tết Đoan Ngọ giải nhiệt ngày hè oi bức

Không chỉ mang ý nghĩa diệt sâu bọ theo quan niệm dân gian, các món ngon Tết Đoan Ngọ như thịt vịt, rượu nếp và bánh tro còn giúp giải nhiệt trong những ngày đầu hè oi bức.

Dù đi đâu, làm gì thì trong ngày 5/5 âm lịch, nhiều người vẫn nhớ về các món ngon Tết Đoan Ngọ, hay còn gọi là ngày giết sâu bọ.

Cơm rượu nếp – Món ngon Tết Đoan Ngọ không thể thiếu

Với ý nghĩa giết sâu bọ, cơm rượu nếp là món ăn không thể thiếu trong sáng ngày Tết Đoan Ngọ. Theo quan niệm dân gian, vị nồng của cơm nếp kết hợp men cay của rượu có tác dụng loại bỏ những loài ký sinh có hại trong cơ thể. Gạo được chọn thường là nếp cẩm, nếp cái hoa vàng hoặc nếp lứt hạt nâu vàng óng ả. Sau khi nấu chín, gạo để nguội rồi ủ men để tạo nên những hạt cơm chắc dẻo, quyện hương thảo dược cay nhẹ nhưng vẫn giữ dư vị ngọt thanh.

Cơm rượu nếp phổ biến khắp cả nước nhưng mỗi vùng có cách ủ riêng. Miền Bắc thường để rời từng hạt, miền Trung ép thành khối còn miền Nam vo viên tròn.

Cơm rượu nếp dân dã trong Tết Đoan Ngọ. Ảnh: laodong

Thịt vịt

Thịt vịt là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết “giết sâu bọ” của người dân miền Trung. Vịt có tính hàn, ăn vào giúp cơ thể mát mẻ, bổ dưỡng trong những ngày oi bức đầu tháng 5 âm lịch. Nhiều người còn quan niệm vịt bắt đầu béo ngậy, thơm ngon hơn từ ngày mùng 5/5 âm lịch trở đi.

Vào ngày này, các chợ miền Trung và một số nơi miền Bắc rộn ràng mua bán vịt sống. Vịt được chế biến thành nhiều món như vịt luộc chấm mắm gừng, vịt kho, bún măng vịt, vịt om sấu hoặc tiết canh vịt.

Bún vịt thanh mát ngày hè. Ảnh: 24h

Bánh tro

Cùng với nhiều loại hoa quả đầu mùa như mận, vải, xoài, măng cụt, bánh tro là món ăn truyền thống trong dịp Tết Đoan Ngọ. Bánh còn có tên gọi khác như bánh ú tro, bánh gio hay bánh âm. Bánh có màu vàng đậm nhờ gạo nếp ngâm nước tro đốt từ củi cây khô, gói lá chuối rồi đem luộc.

Tùy từng nơi bánh được gói theo hình dạng thuôn dài hoặc chóp tam giác. Bên trong có thể là nhân mặn, nhân ngọt hoặc không nhân. Bánh tro dễ ăn, dễ tiêu, thường dùng với đường hoặc mật, mang vị thanh mát dân dã.

Bánh tro. Ảnh: gdptthegioi

Bánh khúc

Đặc sản Tết Đoan Ngọ của người Nùng tại Mường Khương (Lào Cai) là bánh khúc. Nguyên liệu gồm gạo nếp, rau khúc, đậu xanh và hạt vừng đen. Bánh có hình thù và cách làm gần giống bánh dày.

Gạo ngâm kỹ, giã cùng rau khúc thành bột mịn rồi nắm thành từng nắm nhỏ. Đậu xanh đồ chín, trộn với hành phi và vừng đen rang giã nhỏ làm nhân. Bánh được hấp hoặc rán, ngon nhất khi chao qua chảo mỡ nóng để bánh phồng, bóng và thơm lừng mùi lá khúc, đậu xanh, hành mỡ cùng vừng đen.

Chè kê

Chè kê trong ngày Tết Đoan Ngọ ở Huế. Ảnh: saigonamthuc

Chè kê là món ăn đặc trưng ngày Tết Đoan Ngọ ở Huế. Hạt kê mẩy tròn được xay tróc vỏ, ngâm và đun sôi đến khi nở mềm, sền sệt, thêm đường và nước gừng tạo nồi chè thơm phức màu vàng quyến rũ.

Chè kê nấu đơn giản nhưng giàu dinh dưỡng hơn nhiều loại ngũ cốc khác, có tác dụng bồi bổ khí huyết, cân bằng thể trạng. Ở Huế, chè kê thường ăn kèm bánh tráng mè, dùng bánh tráng để xúc thay vì muỗng, tạo nên sự kết hợp giòn ngọt, dẻo thơm và cay thoang thoảng của gừng.