Gà Re Ba Tơ – Đặc Sản Ngon Khi Du Lịch Quảng Ngãi

Khi về thăm huyện miền núi Ba Tơ thuộc Quảng Ngãi, quê hương cuộc khởi nghĩa Ba Tơ và nhiều thắng cảnh đẹp, du khách đừng quên thưởng thức gà re Ba Tơ nướng hoặc luộc chấm muối ớt, kết hợp với rượu cần.

Đặc sản gà re Ba Tơ của người H’Re

Gà re Ba Tơ chặt thành miếng nướng trên vỉ sắt – Ảnh: VÕ QUÝ CẦU

Trong thời buổi kinh tế thị trường, nhiều giống gà nhập ngoại được nuôi tại Quảng Ngãi để lấy thịt. Tuy nhiên, những người sành ăn đều đánh giá cao nhất giống gà re, hay chính xác hơn là giống gà của đồng bào dân tộc H’Re.

Gà re có nhiều màu lông. Gà lông đen (đồng bào gọi là yia ét) thường được nuôi để cúng Giàng trong dịp mừng mùa lúa mới. Gà lông trắng (yia mong) dùng để cúng xả xui khi nhà có người ốm. Các giống lông trắng đen (yia rot) hoặc màu sẫm (yia voi) chủ yếu nuôi để lấy thịt.

Theo người H’Re, thịt gà re Ba Tơ thơm ngon nhờ được nuôi thả tự nhiên, ăn cỏ, mối và côn trùng. Con trống lớn nhất đạt khoảng 1,5kg, con mái khoảng 1kg.

Gắn liền với đời sống văn hóa của dân tộc H’Re từ nhiều đời nay, bà con nuôi gà theo kiểu tự cung tự cấp để lấy thịt cúng Giàng, đãi khách và làm món ăn ngày Tết.

Gà re Ba Tơ được nuôi thả tự nhiên trong vườn nhà – Ảnh: VÕ QUÝ CẦU

Phụ nữ H’Re chuẩn bị gà re Ba Tơ làm cơm đãi khách – Ảnh: VÕ QUÝ CẦU

Gà re làm sạch, dùng dao sắc cắt dọc dưới bụng, bẻ thân bành ra rồi xiên tre nướng trên than hồng khoảng 15 phút là chín. Ăn kèm muối hạt đâm nhuyễn với ớt tạo nên món gà re nướng đặc trưng.

Thịt gà săn chắc, vừa béo vừa thơm, cay cay mằn mặn nơi đầu lưỡi. Thưởng thức cùng hơi rượu cần ngâm men lá rừng của người H’Re càng thêm trọn vẹn.

Những chiều hè ngồi đầu tra nhà sàn, nhấm nháp gà nướng, uống rượu cần nghe tiếng đàn brook và điệu hát ca choi đối đáp của cô gái H’Re là trải nghiệm khó quên.

Ngoài cách nướng truyền thống, thực khách có thể chặt nhỏ gà re Ba Tơ nướng trên vỉ sắt hoặc luộc, xé phay, hấp rượu. Gà luộc ăn kèm lá húng quế chấm muối ớt hoặc muối tiêu chanh cũng rất ngon.

Món gà re Ba Tơ nướng – Ảnh: VÕ QUÝ CẦU

Món gà re Ba Tơ nướng và đĩa muối ớt – Ảnh: VÕ QUÝ CẦU

Cuộc sống ngày càng khá giả, nhiều người thành phố tìm mua gà re Ba Tơ về nuôi kiểng và lấy thịt, tạo điều kiện cho người dân địa phương phát triển đàn gà.

Anh Phạm Văn Rạch, cán bộ xã Ba Vinh, là người tiên phong nuôi giống gà này. Từ khu vườn chật hẹp ở thị trấn, anh chuyển về quê lập trang trại rộng 1ha để vừa ươm cây giống vừa nuôi gà re Ba Tơ. Mỗi năm anh xuất chuồng vài trăm con.

Năm 2016, Trung tâm Thông tin và ứng dụng khoa học công nghệ tỉnh Quảng Ngãi triển khai dự án bảo tồn gen giống gà re Ba Tơ song song với giống heo kiềng sắt nổi tiếng của đồng bào địa phương.

Anh Phạm Đình Ngôn, phụ trách Bảo tàng Khởi nghĩa Ba Tơ, cho biết huyện đã đưa gà re vào danh mục ẩm thực H’Re. Du khách đến tham quan có thể thưởng thức gà re Ba Tơ cùng các đặc sản khác như thịt trâu nướng, cá niêng nướng.