Bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh – Hương vị Tết đặc trưng

Bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh được làm từ hạt nếp ngự căng tròn nổ bung trong chảo gang như đóa mai trắng khoe sắc đón xuân. Bỏng nếp trộn nước sên đường gừng, ép vào khuôn gỗ thành thỏi rồi cắt thành lát bánh nổ đậm đà hương vị ngày Tết.

Bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh và quy trình chế biến truyền thống

Sên đường với gừng để trộn với bỏng nếp – Ảnh: Minh Kỳ

Xuân này, những nông dân vùng biển Sa Huỳnh, Quảng Ngãi tràn đầy niềm vui khi các đơn vị chức năng đang hoàn thành hồ sơ đăng ký thương hiệu sản phẩm nếp ngự Sa Huỳnh.

Bao đời nay, người dân nơi đây gắn bó với cây nếp ngự cấy trên những thửa ruộng ven biển hay vùng gò đồi, quanh năm đón gió từ đại dương bao la.

Cuối tháng Mười âm lịch, những thửa ruộng lúa nếp chín vàng tạo nên bức tranh thiên nhiên huyền ảo như mời gọi xuân về. Xóm làng nhộn nhịp cảnh thu hoạch và bảo quản nếp.

Loại nếp ngự được trồng tại đây có hạt căng tròn, dùng để gói bánh tét, nấu xôi và chế biến nhiều loại bánh thơm ngon, đặc biệt là bánh nổ nếp ngự.

Giữa tháng Chạp, khi hơi ấm xua tan rét lạnh, những người phụ nữ chân quê cho nếp vào chảo gang rang trên lửa củi bập bùng. Bỏng nếp trắng tinh bung ra khỏi vỏ với tiếng nổ tí tách, hương thơm ngào ngạt lan tỏa trong gió xuân.

Họ nhanh tay giần sàng, nhặt vỏ trấu rồi cho vào bao ủ ấm để giữ hương thơm. Tiếp đến đập dập gừng tươi, xắt nhuyễn và xên với đường đến khi sánh đặc, bốc mùi thơm thì nhấc khỏi bếp.

Sau đó trộn đều nước xên đường gừng vào bỏng nếp, cho vào khuôn gỗ và dùng vồ đóng đều tay để bánh đủ độ kết dính khi cắt lát, nhưng vẫn mềm khi thưởng thức.

Đóng bánh nổ – Ảnh: Minh Kỳ

Dùng dao cắt bánh nổ thành từng lát mỏng – Ảnh: Minh Kỳ

Tháo thỏi bánh ra khỏi khuôn gỗ với chiều dài khoảng 4 tấc, dùng dao bén cắt thành hình vuông, chữ nhật hay tam giác tùy thích. Công đoạn cuối cùng là bày bánh lên nia đan bằng tre, sấy nhẹ trên than củi rồi cho vào bao nilon hay thùng kín để bảo quản chờ đến Tết.

Bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh trông mộc mạc nằm cạnh các loại bánh mứt dâng cúng tổ tiên trong những ngày Tết. Mùi thơm của bánh hòa quyện với khói hương làm cho không khí ngày Tết thêm thiêng liêng, ấm cúng.

Thưởng thức bánh với vị ngọt thơm của nếp và đường xen lẫn vị cay của gừng đọng mãi nơi đầu lưỡi. Miếng bánh xốp mềm, tan dần trong miệng.

Bánh nổ không thể thiếu trong nhiều gia đình mỗi khi Tết đến xuân về, nhất là với các cụ cao niên. Món bánh gợi lại ký ức đồng quê và níu bước chân người con xa xứ trở về cố hương.

Giờ đây bánh nổ nếp ngự Sa Huỳnh là món quà ưa thích của khách gần xa. Những ngày cận Tết, làng quê Sa Huỳnh ngát hương bánh nổ lan trong gió xuân. Du khách có thể dừng chân mua vài phong bánh vừa sấy còn nóng ấm ở hàng quán ven đường.

Cùng với mắm nhum, mực khô, chả cá, bánh nổ nếp ngự góp phần tạo nên hương vị Sa Huỳnh trong lòng bạn bè gần xa.

Lát bánh nổ bình dị mang hương vị đồng quê – Ảnh: Minh Kỳ