Bánh đa Kế Bắc Giang – Thức quà quê giòn rụm bùi thơm

Người bán một tay cầm bánh đa, một tay cầm quạt, phe phẩy trên chậu than hồng. Những chiếc bánh cứ thế mà nở phồng, nóng hổi, tỏa hương thơm lừng theo làn gió quạt.

Từ một món ăn miền quê dân dã, bình dị, ngày nay chiếc bánh đa nướng đã trở thành đồ ăn kèm không thể thiếu trên các bàn nhậu của người dân thành thị. Nói đến thức quà dân dã này, ngon và nổi tiếng nhất phải kể đến thương hiệu bánh đa Kế Bắc Giang. Món ăn chơi tưởng chừng khô khốc lại trở nên giòn tan, bùi lạ dưới bàn tay vô cùng khéo léo của người dân làng Kế – một ngôi làng cổ thuộc xã Dĩnh Kế, thành phố Bắc Giang.

Những phên bánh đa Kế Bắc Giang phơi tròn dưới nắng. Ảnh: chudu.

Vào những ngày nắng khi đi ngang qua vùng đất Dĩnh Kế, du khách đều thích thú trước khung cảnh hàng trăm chiếc phên phơi bánh đa tròn, trắng muốt xếp dọc theo quốc lộ 1A, len lỏi trong đường làng, ngõ xóm hay trong mỗi khoảng sân nhà. Người dân nơi đây làm bánh quanh năm, nhưng nhịp sống đặc biệt nhộn nhịp hơn vào những lúc nông nhàn.

Bí quyết làm nên chiếc bánh đa Kế Bắc Giang danh tiếng

Để làm nên những chiếc bánh đậm đà hương vị quê hương, thoạt nhìn rất đơn giản, nhưng thực ra lại đòi hỏi sự công phu và tỉ mỉ. Nguyên liệu chính làm bánh đa Kế là loại gạo ngon, ngâm nước cho căng mọng rồi xay nhuyễn thành thứ bột mịn, trắng muốt. Theo kinh nghiệm lâu năm của người dân địa phương, để có được chiếc bánh hảo hạng thì khâu tráng bánh đóng vai trò quyết định.

Vừng và lạc khiến bánh đa Kế Bắc Giang trở nên thơm bùi và cuốn hút hơn. Ảnh: dangcongsan.

Tuy quy trình tráng bánh đa có nhiều điểm tương đồng với tráng bánh cuốn nhưng nó lại đòi hỏi kỹ thuật vô cùng khéo léo của người thợ lành nghề. Vì là loại bánh dùng để nướng nên khi tráng phải dày hơn thông thường. Bánh được tráng làm hai lần: sau khi lớp thứ nhất vừa chín nhưng vẫn còn ướt, lớp thứ hai sẽ được trải đều ngay lên trên một cách nhẹ tay, đảm bảo phẳng đều.

Nhờ bàn tay quen thuộc, hàng trăm chiếc bánh ra lò đều tăm tắp cả về kích thước lẫn độ dày. Người thợ khéo léo lấy bánh ra khỏi nồi hơi bằng cách quấn quanh một ống nứa to dài rồi trải đều ra phên, giữ cho bánh không hề bị rách hay méo mó.

Hương vị độc đáo từ lớp vừng lạc bùi béo

Điểm đặc biệt dễ nhận ra nhất ở thương hiệu bánh đa Kế Bắc Giang chính là lớp vừng lạc dày đặc ở bên trên. Trước khi đem bánh đi phơi, người làm bánh sẽ rắc một lượt vừng đen cùng lạc sống giã giập lên mặt bánh khi còn bốc hơi nóng hổi.

Tuy nhiên, công đoạn rắc gia vị này cũng cần sự tinh tế. Lạc và vừng phải được phân bổ đều trên mặt bánh, nhưng tập trung nhiều hơn ở phần tâm để khi nướng, lạc vừng chín tới đồng đều. Điều này không chỉ giúp chiếc bánh đa ăn vừa miệng mà còn tạo nên vẻ ngoài vô cùng bắt mắt.

Bánh đa Kế Bắc Giang đóng thành từng gói là món quà quê yêu thích của du khách. Ảnh: chudu

Kỹ thuật phơi bánh cũng là cả một nghệ thuật được đúc kết qua nhiều thế hệ. Nắng phơi bánh không được quá nhạt nhưng cũng không được quá gắt. Khi bánh vừa se mặt nhưng vẫn giữ được độ dẻo, người thợ phải kịp thời gỡ bánh để tránh dính vào phên gây vỡ hoặc thủng, sau đó mới lật mặt bên kia và phơi tiếp cho đến khi khô kiệt.

Trước khi trao đến tay thực khách, bánh được nướng trên bếp than hoa đỏ lửa. Khâu nướng vừa làm chín bánh, vừa định hình cho chiếc bánh tròn trịa. Người nướng bánh một tay cầm bánh, một tay quạt nan, liên tục lật bánh thoăn thoắt cho đến khi bánh chuyển sang màu vàng rộm, tỏa hương thơm nức mũi.

Khi thưởng thức chiếc bánh đa Kế Bắc Giang, bạn sẽ cảm nhận rõ vị bùi béo của lạc vừng, vị ngọt nhẹ của gạo và độ giòn tan vui tai. Món quà quê dân dã này không chỉ là một món ăn chơi mà còn chứa đựng cả nét đẹp văn hóa truyền thống của vùng đất trung du Bắc Bộ.