Tháp Bà Ponagar: Ngôi đền Chăm cổ kính nghìn năm tuổi

Cách trung tâm thành phố biển khoảng 2km, Tháp Bà Ponagar là ngôi đền cổ kính với bề dày lịch sử ngàn năm tuổi tọa lạc trên một ngọn đồi lộng gió. Từ đỉnh đồi nhìn xuống, bức tranh cửa sông Cái hiện ra tuyệt đẹp, biến nơi đây thành điểm dừng chân không thể bỏ qua của mọi hành trình chiêm bái và khám phá di sản.

Tháp Bà Ponagar – Biểu tượng văn hóa tâm linh của xứ Trầm Hương

Hầu như bất kỳ du khách nào khi đến với phố biển đều dành thời gian ghé thăm Tháp Bà Ponagar.

Di tích lịch sử này không chỉ là điểm tham quan nổi tiếng mà còn là nơi lưu giữ ký ức, kỷ niệm của biết bao thế hệ người dân địa phương. Vào những mùa hoa phượng nở hay các dịp lễ Tết, ngôi đền cổ lại tấp nập bước chân của học sinh, sinh viên và các gia đình đến lưu giữ những khoảnh khắc đẹp bên người thân yêu qua nhiều thế hệ.

Đứng từ khuôn viên di tích nhìn xuống, cầu Xóm Bóng hiện ra thẳng tắp nối liền hai bờ sông, phía xa xa là nét uốn lượn mềm mại, hiện đại của cầu Trần Phú soi bóng xuống làn nước trong xanh.

Nếu bạn di chuyển từ trung tâm thành phố qua cầu Trần Phú, nhìn về phía tay trái sẽ thấy cụm tháp cổ nhô lên đầy bí ẩn, trầm mặc tựa lưng vào núi Sạn. Men theo con đường bờ kè ngay dưới chân cầu, bạn sẽ được thưởng ngoạn trọn vẹn bức tranh sơn thủy hữu tình nơi cửa sông Cái đổ ra biển.

Khám phá kiến trúc độc đáo của Tháp Bà Ponagar

Theo các tài liệu lịch sử, tên gọi “Tháp Po Nagar” vốn dùng để chỉ ngôi tháp lớn nhất cao khoảng 23 mét, nhưng nay được gọi chung cho cả quần thể kiến trúc nghệ thuật Chăm Pa độc đáo này. Công trình được xây dựng, trùng tu liên tục qua các thời kỳ từ thế kỷ thứ VIII đến thế kỷ thứ XIII.

Ngay từ lối vào, du khách sẽ ấn tượng với khu vực tiền đình (Mandapa) rộng hơn 200m2. Nơi đây sở hữu 10 cột gạch lớn cao hơn 5m cùng các cột nhỏ xếp thành những hàng gạch nung vững chãi, tạo nên không gian trang nghiêm trước khi bước lên điện thờ chính.

Vượt qua các bậc tam cấp lên đến khu đền tháp trung tâm rộng khoảng 500m2, du khách sẽ được chiêm ngưỡng bốn ngôi tháp cổ, hai miếu thờ nhỏ và nhà nghỉ chân. Các ngọn tháp được xây dựng hoàn toàn bằng gạch nung khít chặt, trang trí các họa tiết cửa giả, tượng thần và linh thú bằng đá vô cùng tinh xảo.

Ngôi tháp lớn nhất là nơi thờ nữ thần Thiên Y Thánh Mẫu Ana (Mẹ xứ sở). Bên trong điện thờ đặt tượng nữ thần bằng đá hoa cương nguyên khối ngự trên tòa sen, lưng tựa phiến đá hình lá bồ đề. Đây được coi là một kiệt tác điêu khắc vô giá, kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật tạc tượng tròn và nghệ thuật chạm nổi Chăm Pa cổ xưa.

Bên cạnh tháp chính, các ngọn tháp khác trong quần thể là nơi thờ thần Shiva, thần Sanhaka và thần Ganesha. Mỗi công trình đều mang một vẻ đẹp riêng biệt, thể hiện tín ngưỡng đa thần phong phú của cư dân cổ.

Trải nghiệm văn hóa nghệ thuật Chăm đặc sắc

Hằng năm, lễ hội Tháp Bà diễn ra trang trọng từ ngày 21 đến ngày 23 tháng 3 âm lịch, thu hút đông đảo ngư dân và du khách thập phương về dâng hương, cầu mong mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng cho những chuyến đi biển bình an.

Đến thăm di tích Tháp Bà Ponagar, du khách không chỉ được chiêm bái tâm linh mà còn có dịp thưởng thức những điệu múa Chăm uyển chuyển, lắng nghe tiếng kèn Saranai và tiếng trống Paranưng vang vọng giữa không gian cổ kính.

Bên cạnh đó, các gian hàng trình diễn dệt thổ cẩm thủ công, làm gốm nung và trưng bày tranh cát nghệ thuật tại đây cũng là điểm nhấn thú vị, giúp du khách hiểu sâu hơn về nét đẹp văn hóa lâu đời của xứ sở trầm hương.