Khám phá làng bún Vân Cù Huế hơn 400 năm tuổi

Làng bún Vân Cù từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm bún truyền thống, tạo ra những cọng bún nhỏ, dẻo, thơm đặc trưng, góp phần làm nên hương vị vang danh của món bún bò xứ Huế.

Lịch sử hơn 400 năm của làng bún Vân Cù tại cố đô

Nằm dọc theo bờ Nam sông Bồ thơ mộng ở phía Bắc thành phố Huế, làng bún Vân Cù là một trong những làng nghề truyền thống lâu đời nhất đất Cố đô. Trải qua hơn 4 thế kỷ thăng trầm, ngôi làng cổ này vẫn giữ nguyên lửa nghề, ngày ngày cung cấp những sợi bún trắng muốt, dẻo dai đến khắp các chợ, quán ăn và nhà hàng lớn nhỏ, góp phần định hình hương vị chuẩn mực cho món bún bò Huế trứ danh.

Bún tươi Vân Cù. Ảnh: Khám phá Huế.

Tại làng nghề truyền thống này, nhịp sống hối hả bắt đầu từ lúc nửa đêm. Để có được những mẻ bún tươi ngon giao kịp phiên chợ sớm, người thợ làm bún phải chuẩn bị từ chiều hôm trước, từ khâu chọn gạo, ngâm hạt cho đến xay bột.

Công đoạn cuối của quy trình làm bún. Ảnh: Báo Thừa Thiên Huế.

Bí quyết tạo nên sợi bún dẻo thơm đặc trưng

Để cho ra đời những sợi bún đạt chuẩn đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn và những bí quyết gia truyền được truyền từ đời này sang đời khác. Trong đó, khâu chọn nguyên liệu đóng vai trò quyết định hàng đầu.

Bún được bán khắp nơi. Ảnh: Huy Sơn.

Người dân làng Vân Cù ưu tiên sử dụng gạo Khang Dân – một giống lúa địa phương tuy mộc mạc nhưng lại có độ khô hoàn hảo, không quá ẩm cũng không quá khô ráp. Gạo sau khi tuyển chọn kỹ lưỡng sẽ được ngâm rửa sạch tạp chất, xả nhiều lần bằng nước lạnh trước khi đưa vào xay mịn.

Bún Vân Cù trong gánh bún bò. Ảnh: Huy Sơn.

Sự chuyển mình hiện đại của làng nghề truyền thống

Nếu như trước đây, người dân làng bún Vân Cù hoàn toàn làm bún bằng phương pháp thủ công tốn nhiều công sức, thì ngày nay, công nghệ hiện đại đã được ứng dụng vào sản xuất. Sự xuất hiện của máy móc giúp giải phóng sức lao động, nâng cao năng suất nhưng vẫn giữ vẹn nguyên hương vị dẻo dai, thơm ngon tự nhiên và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Món bún dân dã gây nghiện. Ảnh: Huy Sơn.

Sợi bún trắng muốt. Ảnh: bunvancu.vn.

Hiện nay, làng nghề có khoảng 160 hộ gia đình duy trì sản xuất, cung ứng ra thị trường hơn 22 tấn bún mỗi ngày. Vì bún tươi không dùng chất bảo quản, chỉ có giá trị sử dụng trong ngày nên quy trình phân phối và tiêu thụ diễn ra cực kỳ nhanh chóng thông qua các đại lý thu mua chuyên nghiệp trong vùng.

Gánh bún Vân Cù. Ảnh: bunvancu.vn.

Ảnh: bunvancu.vn

Bên cạnh việc phát triển kinh tế, chính quyền địa phương cũng chú trọng đầu tư hệ thống xử lý nước thải hiện đại dài hơn 3km, giúp bảo vệ cảnh quan và giữ gìn môi trường sống xanh – sạch – đẹp cho làng quê.

Tô bún bò gắn với tên tuổi bún Vân Cù. Ảnh minh họa: tinbinhduong24h.

Trải qua hàng trăm năm gìn giữ và phát triển, diện mạo của làng bún Vân Cù nay đã khang trang, trù phú hơn xưa. Những sợi bún trắng trong, dẻo dai được làm nên từ hạt ngọc của trời không chỉ nuôi sống bao thế hệ người dân mà còn là niềm tự hào ẩm thực lớn lao của người dân xứ Huế.