Mùa Cá Luối Hội An – Đặc Sản Quê Hương Xứ Quảng

Chớm thu, những cơn mưa đầu mùa xuất hiện nhiều hơn ở xứ Quảng, mang theo niềm vui khấp khởi. Mưa thế này, sáng đi chợ nếu không được mớ cá rô, chép, mại đồng thì cũng được xách về cá luối.

Du Lịch Hội An Vào Mùa Cá Luối

Rổ cá luối còn tươi rói – Ảnh: THANH LY

Mùa cá luối Hội An kéo dài từ những cơn mưa nhẹ hạt đến lúc lụt về, khi sông Thu Bồn cuộn sóng đục ngầu và đồng ruộng nước trắng xóa, phong tỏa xóm làng. Thời gian rộng rãi là thế nhưng với nhiều người trót mê hương vị cá luối thì chỉ qua vài tháng cuối xuân, đầu hạ không gặp đã thấy nao nức chờ đợi. Chờ để được thưởng thức những món ngon từ con cá nhỏ, da trắng, ngọt lành.

Cá luối thân dẹp, cỡ bằng ngón tay, tựa cá lòng tong hay cá linh ở miền Tây Nam Bộ. Người dân các xóm chài cuối con sông Thu Bồn (đoạn chảy qua Điện Bàn, Hội An) thường đánh bắt cá bằng hai cách phổ biến: đặt vó hoặc dùng lưới cỡ nhỏ. Khi thả lưới hoặc đặt vó xuống, chừng một giờ sau kéo lên, gỡ cá ra hoặc dùng gàu vớt đám cá còn nhảy tưng tưng cho vào xô chứa sẵn nước.

Có hai cách bắt cá luối phổ biến, đặt lưới hoặc cất vó để bắt cá – Ảnh: THANH LY

Mùa cá luối Hội An vừa mới bắt đầu, bữa cơm gia đình xứ Quảng đã có mẻ cá luối kho vàng óng, bát canh chua dậy mùi bùi bùi, cay cay. Không riêng gì ai, với nhiều người thưởng thức cá luối quê không chỉ là ăn, mà còn đọng lại cả một trời mùi vị nhớ quê nhà những ngày mưa.

Các Món Ngon Từ Cá Luối Hội An

Cá mang về chế biến thành nhiều món hấp dẫn. Món tủ là cá luối kho, được nhiều người ưng ý vì vừa ngon cơm lại bổ dưỡng. Cá mới mang về chọn những con thịt chắc, bóc hết vảy, xát mạnh tay cho thân cá hết nhớt. Cá đã ráo nước ướp cùng đường, muối, ớt, nghệ tươi, tiêu chừng mười lăm phút. Lá gừng được coi là “linh hồn” của món này: lót dưới đáy nồi một lớp dày lá gừng, xếp cá lên trên, rải thêm một lớp thịt lợn ba chỉ. Đun cho mẻ cá sôi bùng rồi hạ lửa thật nhỏ. Khi gia vị thấm, đổ thêm ít nước kho tiếp, xốc nhẹ mẻ cá vài lần. Nước cá sền sệt, thịt cá mềm ăn cả xương là được. Cái béo từ thịt mỡ ngấm vào làm miếng cá kho thêm thơm bùi, béo ngậy.

Đôi khi đổi vị, chọn những con cá to mập nhất để nướng với sả. Sau khi làm sạch vảy, ruột để ráo nước, cho muối và sả đã giã giập vào nồi đất. Xếp cá lên trên, đậy kín nắp. Quạt bếp than thật hồng, đặt nồi cá lên nướng gần 30 phút. Khi ăn kẹp một ít xà lách, vài cọng rau thơm, thêm miếng thịt cá, nhẹ nhàng quấn từng cuộn bánh chấm cùng nước mắm pha tí gừng. Vị ngọt nguyên chất của cá, pha chút cay nồng của sả ớt khiến người lần đầu thưởng thức khó quên.

Hấp dẫn đĩa cá luối – Ảnh: THANH LY

Thơm lừng bát canh chua cá luối – Ảnh: THANH LY

Riêng canh chua cá luối, tuy thịt ít nhưng miệng lưỡi bị dẫn dụ bởi vị béo và ngon, thanh chua nhẹ nhàng. Cá làm sạch sẽ và luôn giữ lại buồng trứng vì đây là phần ngon, độc đáo nhất. Nấu sôi nước, cho me vào giầm lấy nước chua, bỏ hạt. Nước sôi thả cà chua bổ múi cau vào, nêm gia vị vừa ăn. Muốn tô canh ngon hơn, thêm khế xắt lát mỏng, đợi nước sôi lại thì tắt bếp. Rắc hành, ngò om, ngò gai xắt nhuyễn lên. Phi tỏi vàng thơm trút vào, thêm ớt sừng cho dậy mùi. Canh khế cá luối dùng khi nóng mới ngon. Cá chín tới, vị ngọt và thơm tự nhiên, chấm với nước mắm tỏi ớt ăn cùng cơm sẽ rất tuyệt.