Kiến Trúc Hội An: Những Kiểu Nhà Cổ Xưa Độc Đáo

Là một thương cảng trù phú trong quá khứ, kiến trúc Hội An mang đậm dấu ấn của nhiều nền văn hóa qua các thời kỳ. Khi du lịch Hội An, du khách dễ dàng chiêm ngưỡng những kiểu nhà cổ mang nét xưa cũ và độc đáo tại phố cổ.

Nhà trệt – Kiểu kiến trúc lâu đời nhất Hội An

Nhà cổ Đức An

Du khách du lịch Hội An dễ dàng bắt gặp những căn nhà trệt cổ kính nằm yên bình dưới bóng cây hoặc trong các con phố xưa. Dù là cửa hàng hay nhà ở, những căn nhà trệt này chủ yếu được xây từ thế kỷ 18 và là kiểu kiến trúc lâu đời nhất tại phố cổ. Chúng thường được lợp một hoặc hai tầng mái, tập trung nhiều dọc đường Trần Phú.

Bên trong ngôi nhà trệt

Nhà cổ Đức An tại số 129 đường Trần Phú là ví dụ tiêu biểu. Ngôi nhà được xây năm 1830 dưới thời vua Minh Mạng, đã trải qua 8 thế hệ. Với cấu trúc hình ống, mặt tiền rộng 7m và dài 40m, nhà có bố cục đăng đối, cửa chính ở giữa hai bên là cửa sổ. Phía trên cửa đi có hai mắt cửa đặc trưng.

Ngôi nhà có nhiều lớp không gian với công năng riêng biệt. Gian ngoài dùng để buôn bán, gian kế tiếp để thờ tự và trưng bày kỷ vật về nhà yêu nước Cao Hồng Lãnh. Sau sân trời là hành lang dẫn vào khu ở. Nhà mang phong cách kiến trúc Việt điển hình của cư dân phố thị gần biển, giáp sông đầu thế kỷ XIX.

Nhà lầu hai tầng trong kiến trúc Hội An

Nhà cổ Phùng Hưng

Khi thương cảng Faifo phát triển, chủ cửa hàng và thương lái mở rộng không gian bằng cách xây thêm tầng lầu. Ban đầu tầng lầu thấp kèm ban công hẹp có mái che, sau này xuất hiện nhiều nhà lầu cao tương đương tầng trệt với ban công rộng rãi để ngắm phố phường.

Nhà cổ Phùng Hưng tại số 4 Nguyễn Thị Minh Khai là ví dụ điển hình. Ngôi nhà do thương nhân người Việt xây năm 1780, tên gọi mang ý nghĩa “hưng thịnh”. Đây từng là nơi buôn bán lâm thổ sản, lụa tơ tằm, đồ sứ và thủy tinh.

Lầu phía trên của nhà cổ

Kiến trúc thuộc địa tại Hội An

Ảnh: visitquangnam.com

Giữa và cuối thế kỷ 19, khi người Pháp đến Việt Nam, nhiều ngôi nhà của tầng lớp thượng lưu chịu ảnh hưởng kiến trúc phương Tây. Cửa chớp, mái vòm, cột nhà chạm trổ xuất hiện phổ biến. Hầu hết những ngôi nhà này do thương nhân người Hoa xây dựng.

Bảo tàng văn hóa Sa Huỳnh. Ảnh: quangnamtourism.com

Các thương nhân giàu có xây nhà gạch bê tông mặt tiền rộng, nội thất điều chỉnh phù hợp khí hậu nhiệt đới. Bảo tàng văn hóa Sa Huỳnh là công trình kiến trúc thuộc địa được bảo tồn tốt, trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách yêu thích văn hóa lịch sử.

Kiến trúc giao thoa đặc trưng Hội An

Những năm 1930 trước Cách mạng tháng Tám, kiến trúc giao thoa phát triển mạnh. Các công trình kết hợp giữa nhà rường hai tầng và chi tiết kiến trúc thuộc địa, có cả cửa ván xáng, cửa chớp, lan can ban công kiểu Pháp cùng mái ngói Hội An.

Nhà cổ Diệp Đồng Nguyên

Nhà cổ Diệp Đồng Nguyên là công trình tiêu biểu của kiểu kiến trúc giao thoa. Theo gia phả, ông Diệp Ngộ Xuân từ Quảng Đông sang Hội An năm 1856, lập tiệm thuốc bắc Diệp Đồng Xuân. Đến nay gia đình đã sinh sống 5 thế hệ tại đây, vừa buôn bán vừa sưu tầm đồ cổ.