Bảo tàng gốm sứ Hội An tái hiện thương cảng sầm uất

Bảo tàng gốm sứ Hội An được thành lập năm 1995 với 368 hiện vật phản ánh sinh động con đường gốm sứ mậu dịch trên biển, khi Hội An còn là thương cảng sầm uất bậc nhất Đàng Trong.

Bảo tàng gốm sứ Hội An tái hiện thời thương cảng sầm uất

Ảnh: quangnamtourism.com.

Bảo tàng gốm sứ Hội An là ngôi nhà hai tầng tiêu biểu cho kiến trúc phố cổ với ban công gỗ xây dựng vào thế kỷ XIX. Không gian điển hình được chia thành ba phần: nhà trước, nhà sau và nhà cầu. Sân trời nằm giữa nhà trước và nhà sau, bếp cùng khu vệ sinh được bố trí phía sau.

Trong thời thịnh vượng, đặc biệt nửa đầu thế kỷ 17, Hội An là trung tâm mậu dịch lớn nhất của Đàng Trong và cả nước Đại Việt, đồng thời là một trong những thương cảng sầm uất nhất vùng biển Đông Nam Á. Trung tâm hoạt động là vùng bến cảng và phố chợ buôn bán nằm trên bờ Bắc sông Thu Bồn, nay thuộc các phường Minh An, Sơn Phong, Cẩm Phô.

Phạm vi thương cảng lúc bấy giờ còn mở rộng sang cả hai bờ sông, bao gồm các nơi neo đậu tàu thuyền như đầm Trà Nhiêu, Trung Phường, Trà Quế. Những làng thủ công nổi tiếng như làng mộc Kim Bồng, làng gốm Thanh Hà cùng cảng Sông Hàn ở phía Bắc được xem là vệ tinh của đô thị thương cảng Hội An. Phía thượng nguồn sông Thu Bồn là dinh trấn Thanh Chiêm, nơi tàu thuyền ngoại quốc phải đến trình báo và làm thủ tục hải quan.

Nhờ vị trí địa lý thuận lợi, hàng hóa từ khắp nơi trong nước tụ về Hội An. Từ đây, những sản phẩm nổi tiếng như tơ tằm, gốm sứ, trầm hương, yến sào được thuyền buôn chở đến Đông Á, Nam Á, Đông Nam Á và một số nước phương Tây. Hàng hóa ngoại quốc cũng từ Hội An tỏa đi khắp mọi miền đất nước, trong đó có gốm sứ.

Bảo tàng gốm sứ Hội An lưu giữ các hiện vật gốm sứ có niên đại từ thế kỷ 9 đến 19, xuất xứ từ Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc. Những cổ vật này phản ánh sinh động về hoạt động mậu dịch gốm sứ trên biển khi Hội An còn là thương cảng lớn.

Bảo tàng còn trưng bày nhiều cổ vật do thương nhân quốc tế mang đến, đặc biệt là đồ gốm sứ cổ Trung Quốc thời nhà Minh, nhà Thanh vô cùng quý hiếm và được bảo tồn gần như nguyên vẹn.

Ngoài ra, bảo tàng còn lưu giữ hiện vật khai quật từ tàu buôn bị đắm tại Cù Lao Chàm. Nhiều đồ cổ có kiểu dáng quen thuộc như đĩa, bình kích thước lớn, trang trí hoa văn vẫn giữ nguyên hình dạng khi được trục vớt. Những món đồ này có niên đại thế kỷ XV – XVI, được sản xuất tại các lò gốm miền Bắc. Một số hiện vật lần đầu tiên được phát hiện như chiếc bát hoa lam vẽ rồng, xác định là hàng xuất khẩu đến các nước Đông Nam Á.

Bảo tàng hiện là điểm đến để du khách tìm hiểu mối quan hệ giao lưu kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và quốc tế trong quá khứ. Không chỉ trưng bày gốm sứ, Bảo tàng gốm sứ Hội An còn tổ chức nhiều hoạt động hấp dẫn như vẽ hoa văn trên gốm, làm tranh, thiệp xoắn giấy thủ công.