Bánh Tổ Hội An – Món Đặc Sản Độc Lạ Phố Cổ Hội An

Bánh tổ Hội An là món bánh truyền thống không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên đán của người dân phố cổ. Bánh được làm công phu và thường trưng bày trang trọng trên bàn thờ gia tiên theo phong tục lâu đời tại Hội An.

Nguồn gốc bánh tổ Hội An

Bánh tổ Hội An xuất hiện cùng lúc với sự hình thành các khu phố cổ, được người Hoa du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ 16-17. Cùng với cao lầu, bánh tổ là hai món ăn rất đặc trưng cho ẩm thực phố cổ Hội An từ hàng trăm năm nay.

Bánh tổ Hội An với màu vàng đẹp mắt.

Có giả thuyết cho rằng bánh tổ ban đầu có tên gọi là “lùng kú” do những người Hoa Minh Hương sáng tạo. Một số ý kiến khác cho rằng từ thời Quang Trung đã làm bánh này mang theo khi hành quân. Cũng có người cho rằng món bánh thực chất có nguồn gốc từ miền Bắc, là phiên bản của bánh Uôi Hải Phòng. Trong dân gian, người ta hay truyền tụng câu vè nhắc đến đặc sản bánh tổ Hội An:

Quy trình làm bánh tổ Hội An thủ công.

“Nem chả Hòa Vang
Bánh tổ Hội An
Khoai lang Trà Kiệu
Thơm rượu Tam Kỳ.”

Cách làm bánh tổ Hội An

Bánh tổ Hội An được làm từ nếp, gạo, đường, mè và gừng. Nếp làm bánh phải là loại nếp dẻo thơm, phơi khô rồi xay thành bột. Đường được sên cùng nước gừng tươi. Thường sử dụng đường bát Quảng Nam để bánh có màu nâu đẹp mắt. Nếu muốn bánh trắng thì dùng đường cát.

Chuẩn bị hấp bánh tổ Hội An.

Bột và đường sau đó được trộn đều, nhồi thật kỹ sao cho tỷ lệ bột đường khi thành bánh không bị đặc cũng không bị nhão. Hỗn hợp bột được múc đổ vào đài làm từ ba miếng lá chuối xếp xéo, bẻ góc và ghim bằng lạt tre.

Sên đường bát Quảng Nam để làm bánh tổ Hội An.

Chiếc đài bằng lá chuối được đặt vào khuôn đan bằng tre để giữ hình dáng bánh. Các khuôn bánh xếp lên vỉ tre, cứ 12 bánh một vỉ. Mỗi nồi hấp 6 vỉ, cách nhau bởi thanh gỗ đan chéo. Bánh tổ được hấp liên tục trong 3 giờ mới chín, sau đó vớt ra để nguội và rải mè rang vàng lên mặt.

Nhào bột với nước đường khi làm bánh tổ Hội An.

Cuối cùng bánh được mang phơi nắng để bốc hết hơi nước bên trong trước khi bán. Bánh tổ Hội An có độ dai dẻo, hương vị đậm đà và để được lâu. Nhiều người thích cắt bánh ăn trực tiếp, nướng trên than hồng hoặc chiên trong dầu đậu phộng.

Rắc mè rang lên bánh tổ Hội An.

Miếng bánh tổ béo ngậy, thơm lừng mùi đường và gừng. Bánh có hình dáng giống tổ chim. Người Hoa thường dùng giấy dầu lót trong tô đất để hấp và bọc giấy đỏ bên ngoài để cầu may mắn.

Bánh tổ Hội An trong mâm cúng ngày Tết.

Bánh tổ Hội An còn là lễ vật không thể thiếu trong mâm cúng Tổ tiên trong ba ngày Tết, nhắc nhở về nguồn cội qua câu ca dao: “Con người có tổ có tông, như cây có cội như sông có nguồn”.

Bánh tổ Hội An chiên giòn được nhiều người ưa thích.