Làng Cổ Túy Loan Đà Nẵng: Di Tích 500 Năm Tuổi

Làng cổ Túy Loan Đà Nẵng có tuổi đời hơn 500 năm cùng những nét văn hóa độc đáo được giữ gìn qua nhiều thế hệ. Ngôi làng đang trở thành điểm đến du lịch Đà Nẵng được nhiều du khách yêu thích.

Đình làng cổ Túy Loan – Kiến trúc độc đáo giữa lòng Đà Nẵng

Theo sử sách, làng cổ Túy Loan được khai phá dưới thời vua Lê Thánh Tôn. Tương truyền, năm 1470 theo chiếu của vua, năm người thuộc các họ Lê, Đặng, Lâm, Nguyễn, Trần đi mở mang bờ cõi về phương Nam. Đến vùng này thấy phong cảnh hữu tình, địa thế thuận lợi nên họ quyết định dừng lại khai khẩn và lập nên làng Túy Loan.

Đình làng Túy Loan. Ảnh: Dân Việt

Qua nhiều thăng trầm, đình làng Túy Loan được tu bổ nhưng kiến trúc ban đầu vẫn được giữ nguyên. Đình có không gian thoáng rộng với diện tích hơn 100 mét vuông trong khuôn viên rộng hơn 8.000 mét vuông. Đình bao gồm tiền đường, chính điện và hậu tẩm nối liền từ trước ra sau.

Ảnh: Báo Đà Nẵng

Ảnh: Báo Đà Nẵng

Tiền đường có liên kết rường và kèo. Trước sân đình là bình phong ghép bằng sành sứ, mặt trước đắp nổi hình long mã, mặt trong đắp nổi hình lân. Không gian trong đình chia làm 3 gian, 2 chái.

Ảnh: Báo Công an nhân dân

Trong kiến trúc các đình làng ở Đà Nẵng, kiểu kết cấu của đình Túy Loan không tìm thấy ở bất kỳ ngôi đình nào khác. Vì thế ngôi đình tại làng cổ Túy Loan rất độc đáo và thu hút nhiều người đến nghiên cứu, tham quan.

Phía Đông ngôi đình là nhà thờ các vị Tiền hiền của các tộc Đặng, Lâm, Nguyễn, Trần, Lê. Đình Túy Loan hiện còn 25 sắc phong do các vua triều Nguyễn ban tặng, một tấm văn bia niên đại Thành Thái thứ nhất (1889) và nhiều Hoành Phi, liễn đối đã trên dưới 100 năm.

Nghi thức cúng rước sắc. Ảnh: Báo Công an nhân dân

Sân đình có trụ biểu, bình phong, câu đối uy nghi. Năm 1999, đình Túy Loan được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Hàng năm vào mùng 9 và 10 tháng Giêng âm lịch, người dân tổ chức lễ hội đình làng với các nghi thức truyền thống và trò chơi dân gian như đua thuyền, hát hò khoan đối đáp, thi nướng bánh tráng.

Đua thuyền trên sông Túy Loan. Ảnh: Báo Công an nhân dân

Làng nghề bánh tráng truyền thống tại làng cổ Túy Loan

Làng nghề bánh tráng Túy Loan đã nổi tiếng từ trước năm 1975. Làm bánh tráng không chỉ là mưu sinh mà còn chứa đựng nét văn hóa của bà con nơi đây vì bánh tráng không thể thiếu trong các dịp Tết, lễ, giỗ, cúng gia tiên.

Ảnh: Báo Đà Nẵng

Nguyên liệu chính là bột gạo xay từ loại gạo 13/2 – gạo truyền thống của làng cổ Túy Loan. Gạo có mùi thơm, nấu cơm cứng khô nhưng làm bánh tráng ngon hơn hẳn các loại gạo khác.

Gạo phải ngâm hai ngày trước khi xay thành bột. Sau đó pha bột với nước, thêm gừng, tỏi, đường, nước mắm hoặc muối. Để nước gạo mịn và trắng đều, người làm phải lọc qua vải.

Tráng bánh. Ảnh: Báo Quân đội nhân dân

Ngày xưa bánh tráng không phơi nắng mà được hong ba lần trên củi than. Bánh được xếp lên tấm lưới, phía dưới ủ tro than để hơ. Qua ba lần hong, bánh trở nên khô giòn và bảo quản được lâu.

Ảnh: Báo Người lao động

Bánh tráng Túy Loan ngon đến mức đã có câu vè: “Túy Loan trăm thứ đều ngon – Vừa vừa cái miệng kẻo chồng con hết nhờ”. Tiếng lành đồn xa, nhiều người tìm về làng mua và thưởng thức bánh ngay tại lò. Nhờ đó bánh tráng Túy Loan nay đã nổi tiếng khắp nơi.

Hong khô bánh tráng trên than. Ảnh: Báo Người Lao động