Chụp ảnh Đà Lạt xưa từ máy bay: Nhiếp ảnh gia Trần Văn Châu

Ông Trần Văn Châu là người Việt Nam đầu tiên thực hiện chụp ảnh Đà Lạt xưa từ trên máy bay, để lại bộ ảnh quý giá làm nhân chứng lịch sử cho hậu thế.

Ông Trần Văn Châu, nhà nhiếp ảnh Việt Nam đầu tiên chụp ảnh Đà Lạt xưa từ máy bay. Ảnh Hà Hữu Nết

Năm 1984, khi tình cờ nhìn thấy tấm ảnh “Đà Lạt 1960” chụp từ trên cao, tôi vô cùng thán phục tài nghệ của người chụp. Đó là bức ảnh đen trắng ghi lại Trường Lycée Yersin (nay là Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt), hồ Xuân Hương và đồi Cù với những đường cong thơ mộng.

Chụp ảnh Đà Lạt xưa và hành trình tìm tác giả

Ảnh không ghi tên tác giả. Nhiều năm sau, trong dịp kỷ niệm 100 năm Đà Lạt, tôi mới biết người chụp là ông Trần Văn Châu qua lời kể của nhiếp ảnh gia Đặng Văn Thông. Ông Châu đã ra nước ngoài cùng gia đình từ năm 1990 nên tôi nghĩ khó có cơ hội gặp mặt.

Đà Lạt nhìn từ trên máy bay vào những năm 60, thế kỷ trước. Ảnh Trần Văn Châu

May mắn thay, tôi gặp nhà báo Nguyễn Hạnh khi anh chuẩn bị triển lãm ảnh “Đà Lạt xưa”. Trong bộ ảnh có hơn 70% tác phẩm của ông Trần Văn Châu. Bác Lê Phỉ đưa chúng tôi đến ngôi nhà nhỏ trên đường Đào Duy Từ, nơi tôi bất ngờ được gặp chính ông.

Nhiếp ảnh gia Trần Văn Châu. Ảnh Hà Hữu Nết

Cuộc đời và đam mê chụp ảnh Đà Lạt xưa

Cùng là người yêu ảnh, chúng tôi nhanh chóng thân thiết. Ông Châu kể rằng từ năm 12 tuổi đã cầm máy chụp kính cho Hương Ký photo ở Hà Nội. Năm 1942 ông vào Đà Lạt lập nghiệp, vừa trồng hoa vừa say mê ghi lại vẻ đẹp thành phố bằng ống kính.

Đà Lạt năm 1960. Ảnh Trần Văn Châu

Ông thường chụp sương mù, bình minh, hoàng hôn, rừng thông và hồ Xuân Hương. Ông chia sẻ mỗi khoảnh khắc trong ngày Đà Lạt đều có nét đẹp riêng và không nơi nào sánh bằng “Người đẹp Paris” của Việt Nam.

Vẻ đẹp nguyên bản của hồ Xuân Hương vào giữa thế kỷ 20. Ảnh Trần Văn Châu

Để có góc nhìn độc đáo, ông từng leo tháp chuông, nhà cao tầng. Năm 1960, ông được các phi công trực thăng cho phép lên máy bay chụp ảnh. Ông chuẩn bị hai máy ảnh và năm cuộn phim, chỉ đạo phi công quần đảo nhiều vòng để thu trọn vẻ đẹp Đà Lạt từ trên cao.

Trung tâm Đà Lạt năm 1960. Ảnh Trần Văn Châu

Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt năm 1960. Ảnh Trần Văn Châu

Khi tráng phim, ông run rẩy vì những bức ảnh quá đẹp và lạ. Ông là người Việt Nam đầu tiên chụp ảnh Đà Lạt xưa từ máy bay và cũng là người duy nhất thực hiện điều này trong thời gian đó. Ông luôn mang theo bao phim suốt hơn 70 năm cầm máy, coi ảnh là tài sản tinh thần quý giá nhất.

Ông Trần Văn Châu có thể nói không chỉ là người đầu tiên, mà còn là người duy nhất chụp ảnh Đà Lạt từ máy bay ở Việt Nam cho đến nay. Ảnh Hà Hữu Nết

Trước khi qua đời ở nước ngoài, ông đã giao toàn bộ kho phim và ảnh cho con trai lưu giữ, với mong muốn in sách ảnh “Đà Lạt xưa” tặng thành phố. Ông luôn hy vọng Đà Lạt sẽ phát triển xứng tầm thành phố du lịch nổi tiếng thế giới.