Hình ảnh gánh hàng rong Sài Gòn hơn 100 năm trước

Đô thị Sài Gòn – Chợ Lớn là một trong hai thành phố quan trọng nhất Việt Nam sau khi Pháp chiếm Đông Dương vào cuối thế kỷ 19. Các nhà nhiếp ảnh người Pháp nhanh chóng ghi lại hoạt động buôn bán di động, khi hàng hóa và thức ăn được lưu thông nhờ sự dẻo dai của những người bán hàng rong có mặt khắp các ngóc ngách thành phố. Bộ ảnh gánh hàng rong Sài Gòn – Chợ Lớn tái hiện một phần đời sống kinh tế – xã hội và văn hóa của người Việt hồi đầu thế kỷ 20.

Phở là món ăn truyền thống của người Việt, xuất hiện đầu tiên trên các gánh hàng rong. Thành phần đơn giản chỉ gồm nước lèo, bánh phở, một vài miếng thịt và các lọ gia vị. Đây là hình ảnh một gánh phở dạo, người bán mang theo cả bếp lò, nồi nước sôi để phục vụ khắp nơi.

Bánh gạo là loại bánh phổ biến được bán rong trên các khu phố. Bánh được làm từ gạo trộn cùng một số loại ngũ cốc, thêm bột kết dính rồi ép dẹp và hấp chín.

Cháo, mỳ hay hủ tiếu được người Pháp gọi chung là súp. Các gánh hàng loại này khá cồng kềnh nên chủ gánh thường chọn góc phố đông người hoặc ngã tư để tiện buôn bán.

Hình ảnh một xe bán kem của người Hoa Sài Gòn những năm đầu thế kỷ 20. Kem được làm mát bằng đá lạnh xếp xung quanh, sát thùng có lớp xốp mỏng để giữ đá lâu tan. Người bán thu hút khách bằng chuông nhỏ gắn sát tay lái.

Khu vực Chợ Lớn tập trung đông đúc Hoa kiều theo đường biển vào lập nghiệp từ thời các chúa Nguyễn. Người Hoa giỏi buôn bán nên gánh hàng của họ thường đông khách. Hình ảnh người Hoa bán dạo các món ăn như mỳ, cháo, tào phớ rất quen thuộc và tồn tại đến những năm 1970.

Hình ảnh điển hình của gánh tào phớ xưa. Người bán thường gánh thùng gỗ đựng tào phớ, chạn gỗ đựng chén bát, muỗng cùng các vật dụng khác. Tiếng rao đặc trưng chỉ là một chữ “phớ…” kéo dài.

Quán bán nước giải khát trên vỉa hè. Người bán ngồi trên ghế cho thấy đây là quán cố định, phục vụ khách qua đường hoặc các bác phu xe nghỉ chân với trà xanh hay nước trái cây như dừa.

Những thực khách ngồi xổm thưởng thức mỳ của người bán hàng rong người Hoa ngay trên đường. Các gánh hàng kiểu này vẫn duy trì ở Sài Gòn đến tận những năm 1970.

Nón lá là hình ảnh đặc trưng của người Việt, được làm từ lá cọ lợp trên khung tre hình chóp nhọn, có quai đeo. Nón rộng vành che kín mặt và rất mát, khác với nón người Trung Quốc có chóp nhọn đặc trưng.

Họp chợ trên đường phố là thói quen của người Việt. Buôn bán nhỏ với từng mớ rau, con cá nên người ta tiện đâu bán đấy. Hình ảnh các bà các chị mua bán nông sản, thực phẩm rất sôi động trên phố phường Sài Gòn xưa.

Một người Việt với nón lá đặc trưng quẩy đôi quang gánh trên đường phố Sài Gòn. Trong đôi sọt thường có nhiều loại nông sản do chính gia đình trồng để mang đi bán.