Bí mật tên gọi Sài Gòn của 5 điểm đến nổi tiếng

Trước đây, Bến Nghé là tên gọi để chỉ một bến thuyền ở Sài Gòn, đồng thời là tên của một rạch nước nhỏ, nơi người dân qua lại tấp nập. Theo cuốn “Phương Đình du địa chí” năm 1900, Nguyễn Văn Siêu lý giải tên gọi Bến Nghé xuất phát từ tiếng kêu gầm gừ của đàn cá sấu trên rạch, giống tiếng trâu nên gọi là “nghé” kết hợp với “bến nước”. Cuốn “Đại Nam thống nhất chí” cũng ghi chép tương tự. Học giả Trương Vĩnh Ký cho rằng tên địa danh có nguồn gốc từ tiếng Khmer, trong khi nhà địa danh Lê Trung Hoa giải thích đây là bến nước kết hợp với tên thú.

Ngày nay, tên gọi Bến Nghé được dùng cho một phường ở quận 1. Khu vực này thu hút đông đảo du khách bởi phố đi bộ Nguyễn Huệ với nhiều hoạt động sôi động.

Thời điểm xây dựng Hồ Con Rùa chưa chính xác, nhưng một số tài liệu ghi nhận công trình được xây năm 1965 – 1967. Vị trí Hồ Con Rùa và Dinh Độc Lập có liên quan mật thiết theo quan niệm phong thủy. Dinh Độc Lập nằm trên đầu con rồng đang ngủ (Long mạch), còn Hồ Con Rùa nằm ở vị trí đuôi rồng. Việc xây hồ với hình con rùa – một trong tứ linh – nhằm trấn giữ đuôi rồng, bảo vệ đất Sài Gòn. Tháp cao giữa hồ giống thanh gươm hoặc cây đinh đóng chặt đuôi rồng.

Ngày nay, Hồ Con Rùa có tên chính thức là Công trường Quốc tế. Nơi đây là nút giao các tuyến đường Phạm Ngọc Thạch, Võ Văn Tần và Trần Cao Vân, đồng thời tập trung nhiều nhà hàng, quán cà phê, công viên và gần các điểm du lịch như Bưu điện Thành phố, Nhà thờ Đức Bà.

Không một người Sài Gòn nào không biết đến cây cầu bắc ngang kênh Thị Nghè nối quận 1 và quận Bình Thạnh. Theo “Gia Đình thành thông chí” – mục “Trấn Phiên An” của Trịnh Hoài Đức, năm 1820, Thị Nghè là tên người dân địa phương đặt cho bà Nguyễn Thị Khánh, người đã khai hoang đất đai và bắc cầu cho dân chúng đi lại. Bà là vợ của một thư ký, trưởng nữ của quan Khâm sai Chánh thống Vân Trường Hầu Nguyễn Cửu Vân.

Ngày nay, du khách có thể khám phá thành phố qua tuyến du thuyền cạnh cầu Thị Nghè, nghe thuyết minh lịch sử, thưởng thức đờn ca tài tử và ngắm các công trình kiến trúc hai bên bờ.

Nhiều người lầm tưởng Lăng Ông – Bà Chiểu là nơi thờ hai người tên Chiểu, nhưng thực chất đây là khu đền thờ Tả Quân Lê Văn Duyệt. Tên gọi xuất phát từ tục kiêng cữ tên, nên khu lăng thờ Ông được ghép với tên chợ Bà Chiểu gần đó.

Với diện tích 18.500 mét vuông, khu đền mộ có ba công trình chính: nhà bia, lăng mộ và miếu thờ. Nơi đây còn thờ Thiếu phó Lê Chất, Kinh lược Phan Thanh Giản và các Anh hùng liệt sĩ. Năm 1989, toàn bộ khu lăng mộ được công nhận là di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia.

Trước đây, vùng Nam Bộ phổ biến tên địa danh bắt đầu bằng “thủ” kết hợp với tên người cai quản hoặc mô tả đặc điểm. Tên Thủ Thiêm xuất hiện từ cuối thế kỷ 18. “Thủ” nghĩa là đồn canh thời phong kiến hoặc chức vụ đứng đầu đơn vị hành chính; có thể do người chỉ huy đồn binh tên Thiêm nên dân gian gọi là Thủ Thiêm.

Hiện nay, Thủ Thiêm gợi nhớ đến khu đô thị mới bên đường hầm vượt sông Sài Gòn. Nơi này là điểm dừng chân lý tưởng để tránh ồn ào phố thị và tận hưởng không gian rộng rãi, thoáng mát vào buổi chiều.