Ngày người Dao Đỏ kiêng gió ở Sa Pa

Ngày người Dao Đỏ kiêng gió ở Sa Pa là lễ hội truyền thống diễn ra vào ngày 20/1 âm lịch. Trong dịp này, người dân ở trong nhà, không thực hiện các hoạt động sản xuất vì quan niệm thần gió sẽ phá hỏng mọi việc.

Ngày người Dao Đỏ kiêng gió ở Sa Pa

Ngày hôm trước, người Dao Đỏ lên núi hái lá chít về gói bánh chưng. Lá chít được cho là có khả năng chắn gió và mang lại may mắn, chỉ mọc ở những vùng khí hậu thuận lợi như Tả Giàng Phình tại Sa Pa.

Bánh chưng lá chít sau khi đã được gói xong.

Để có bánh chưng hoàn hảo, người Dao Đỏ chuẩn bị lá chít, thảo quả khô, thịt lợn, nếp, muối và rơm đốt thành than nhuộm đen. Họ quan niệm không nên để bánh màu trắng vì đó là màu không may mắn.

Đầu tiên, thảo quả khô được nướng chín dưới bếp than hồng, đập vỏ lấy ruột giã nhuyễn. Nếp vo kỹ nhiều lần, thịt lợn thái miếng dài, tro rơm trộn với nếp để tạo màu đen. Cách gói tương tự bánh chưng thông thường với nếp, thịt, thảo quả và muối gói trong lá chít.

Chiều 19/1 âm lịch, các gia đình tập trung gói và nấu bánh chưng. Chiếc bánh gói sau cùng không cho trẻ em ăn vì quan niệm ăn bánh này sẽ làm việc gì cũng về cuối. Bánh được đánh dấu bằng sợi dây, treo lên cửa chính sau khi vớt ra. Các bánh còn lại cất vào tủ hoặc biếu người thân.

Phụ nữ Dao Đỏ tập trung thêu thùa trong ngày kiêng gió.

Vào buổi tối, người dân mang lá chít thừa ra đường làm nghi lễ đắp đường chắn gió. Họ đặt ba lá chít giữa đường và để hòn đá lên trên, thực hiện ở các ngõ quanh nhà.

Sáng 20/1 âm lịch, các gia đình dậy sớm đến nhà họ hàng. Nếu sống chung với bên ngoại, các cặp vợ chồng sẽ về nhà nội ăn lễ kiêng gió.

Mỗi nhà chuẩn bị mâm cơm với thịt lợn, gà, canh cải, bánh chưng và rượu để mời khách. Mọi người quây quần bên bàn, uống rượu và chia sẻ những câu chuyện thú vị.

Đàn ông ngồi cùng nhau và học chữ Nho.

Trong ngày này, phụ nữ lấy đồ ra thêu thùa. Nhiều người chỉ thêu được một bộ mỗi năm, nên tranh thủ hoàn thành những bộ trang phục đang dang dở.

Trang phục người Dao Đỏ ở Sa Pa được thêu chỉ màu vàng với từng đường kim tỉ mỉ. Dưới ánh đèn, họ vừa thêu vừa trò chuyện rôm rả.

Đàn ông tập trung học chữ Nho ở nhà trên. Những cuốn sách trăm năm tuổi được truyền từ đời này sang đời khác. Họ đọc to và viết lại để ghi nhớ mặt chữ.