Làng nghề nón lá Mỹ Lam – Hồn cốt nón lá bài thơ xứ Huế

Chiếc nón lá bài thơ kết hợp cùng tà áo dài thướt tha từ lâu đã trở thành biểu tượng tinh tế cho vẻ đẹp dịu dàng của người con gái cố đô. Nếu muốn tìm hiểu nguồn gốc của những tác phẩm nghệ thuật này, bạn nhất định phải ghé thăm làng nghề nón lá Mỹ Lam – nơi lưu giữ hồn cốt di sản trăm năm.

Sức hút của làng nghề nón lá Mỹ Lam giữa lòng cố đô

Nón lá không chỉ đơn thuần là vật dụng che mưa che nắng thường nhật, mà từ lâu đã hóa thân thành nét duyên dáng đặc trưng của người phụ nữ Việt Nam, đặc biệt là các thiếu nữ xứ Huế. Hình ảnh chiếc nón lá bài thơ đi vào thi ca một cách tự nhiên và đầy sâu lắng:

“Ai ra xứ Huế mộng mơ
Mua về chiếc nón bài thơ làm quà.”

Những chiếc nón lá kiêu sa. Ảnh: Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Thừa Thiên Huế.

Nghề làm nón lá truyền thống tại Huế đã có lịch sử hàng trăm năm với nhiều địa danh nổi tiếng như Dạ Lê, Sịa, Phú Cam, Kim Long, Đốc Sơ… Tuy nhiên, nổi bật hơn cả và vẫn giữ được ngọn lửa nghề rực cháy chính là làng nghề nón lá Mỹ Lam.

Ảnh: Dân Việt.

Tọa lạc yên bình bên dòng sông Như Ý thơ mộng, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8km về phía Đông, làng Mỹ Lam (thuộc xã Phú Mỹ, huyện Phú Vang) đã có lịch sử chằm nón gần 160 năm. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nơi đây vẫn giữ được nhịp sống thanh bình và tiếng cười rộn rã của những người thợ thủ công lành nghề.

Hoa văn trên nón lá. Ảnh: Dân Việt.

Nghệ thuật chằm nón lá bài thơ công phu độc đáo

Đối với người dân địa phương, nón lá không chỉ nuôi sống bao thế hệ mà còn là niềm tự hào văn hóa. Hiện nay, khoảng 80% hộ dân tại làng Mỹ Lam vẫn tiếp tục duy trì và phát triển nghề truyền thống của cha ông để lại.

Cô gái trong tà áo dài với nón lá bài thơ. Ảnh: Dân Việt.

Để tạo ra một chiếc nón lá bài thơ đúng chuẩn, người thợ tại làng nghề nón lá Mỹ Lam phải trải qua rất nhiều công đoạn cực kỳ tỉ mỉ. Mỗi sản phẩm được coi như một tác phẩm nghệ thuật đòi hỏi sự kiên trì, khéo léo từ khâu chọn khung, uốn vành, lợp lá cho đến cắt hoa văn, chằm nón và đánh bóng.

Ảnh: Bộ Công Thương.

Nón lá Mỹ Lam nổi tiếng xa gần bởi độ mỏng nhẹ thanh thoát, màu sắc thanh nhã cùng các đường kim mũi chỉ đều chằn chặn. Người thợ chọn những chiếc lá dừa hoặc lá gồi có màu xanh nhẹ, đem ủi nhiều lần cho thật thẳng và láng mịn.

Ảnh: Bộ Công thương.

Sự tinh tế nằm ở chỗ các mối nối sợi móc được giấu vô cùng khéo léo, khiến người nhìn chỉ thấy những mũi khâu mịn màng chạy dọc theo 16 lớp vòng của chiếc nón.

Quy trình làm nón rất công phu. Ảnh: Cổng thông tin điện tử thành phố Huế.

Vẻ đẹp ẩn hiện dưới ánh mặt trời

Điểm làm nên thương hiệu của chiếc nón lá bài thơ chính là phần hoa văn ẩn hiện giữa hai lớp lá. Khi soi chiếc nón lên trước ánh nắng mặt trời, các hình ảnh biểu tượng của xứ Huế như cầu Trường Tiền, núi Ngự Bình, Ngọ Môn hay cầu ngói Thanh Toàn sẽ hiện ra vô cùng sắc nét và sinh động.

Dịu dàng nón lá bài thơ. Ảnh: Lê Chung.

Bên cạnh phong cảnh thơ mộng, những câu thơ chữ tình được cắt tỉ mỉ bằng giấy bóng ngũ sắc cũng nổi bật lên trên nền trắng tinh khôi của lá nón, tạo nên nét độc bản đầy lãng mạn.

Những hình ảnh ẩn hiện trong chiếc nón lá. Ảnh: Lê Chung.

Nón lá cầu Trường Tiền. Ảnh: Báo Đắk Lắk.

Gìn giữ giá trị di sản truyền thống

Năm 2013, làng nghề nón lá Mỹ Lam chính thức được công nhận là làng nghề truyền thống của tỉnh Thừa Thiên Huế. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực bền bỉ của người dân nơi đây trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Ảnh: VTV.vn

Đến với Mỹ Lam hôm nay, du khách không chỉ được tận mắt chứng kiến quy trình làm nón điêu luyện mà còn có cơ hội tự tay trải nghiệm các công đoạn thú vị, chọn mua những chiếc nón lá bài thơ tuyệt đẹp làm quà lưu niệm ý nghĩa cho chuyến đi.