Khám phá Thái Bình Lâu: Tuyệt tác kiến trúc trong Đại Nội Huế

Thái Bình Lâu nằm ẩn mình trong hoàng cung Đại Nội Huế, vốn là nơi dành riêng cho các vị hoàng đế triều Nguyễn nghỉ ngơi, đọc sách và vãn cảnh. Với phong cách kiến trúc độc đáo cùng nghệ thuật khảm sành sứ đỉnh cao, di tích này đã trở thành điểm đến văn hóa vô cùng hấp dẫn đối với du khách thập phương.

Lịch sử hình thành đầy thăng trầm của Thái Bình Lâu

Ngược dòng lịch sử, vào năm 1821, vua Minh Mạng đã cho xây dựng một ngôi nhà bằng gỗ ở phía Tây vườn Thiệu Phương với tên gọi là Trí Nhân Đường. Đến triều vua Thiệu Trị, công trình được trùng tu và đổi tên thành Thanh Thả Thư Lâu. Vào năm 1887, vua Đồng Khánh tiếp tục cho dựng lại lầu mới và gọi là Thái Bình Ngự Lãm Ngư Lâu.

Trải qua nhiều biến thiên, đến thời vua Khải Định (1919 – 1921), công trình được tái thiết toàn diện với kỹ nghệ khảm sành sứ vô cùng công phu và chính thức mang tên Thái Bình Lâu. Đây cũng là công trình hoàng gia duy nhất còn nguyên vẹn trong Tử Cấm Thành sau những biến cố lịch sử khốc liệt vào năm 1947.

Thái Bình Lâu nổi bật với kiến trúc hoàng cung đặc sắc. Ảnh: TTXVN

Cấu trúc kiến trúc độc đáo của Thái Bình Lâu

Công trình này là một tòa nhà kép nguy nga bao gồm Tiền sảnh, Chính doanh và Hậu doanh được kết nối hài hòa với nhau bằng hệ thống máng thoát nước. Hai bên lầu là hai dãy Dực lang rộng rãi, một phía dẫn thẳng ra hồ Ngọc Dịch trong vắt, phía còn lại kết nối trực tiếp vào hệ thống Trường lang chạy từ Duyệt Thị Đường sang cung Diên Thọ.

Mặt tiền của di tích hướng về phía Đông nhìn ra vườn Thiệu Phương thơ mộng. Mặt sau giáp với bể cạn, hòn non bộ giả sơn tinh xảo và một khoảng sân uy nghiêm dẫn tới điện Dưỡng Tâm. Tất cả tạo nên một chỉnh thể kiến trúc phong thủy tuyệt mỹ, đậm chất cung đình.

Kiến trúc hài hòa giữa thiên nhiên và công trình nhân tạo. Ảnh: Tân Đô Thành Hiếu Cổ

Nghệ thuật khảm sành sứ tinh xảo tại Tiền sảnh, Chính doanh và Hậu doanh

Mặt nền của Thái Bình Lâu được xây cao hơn mặt đất khoảng 1m. Ngay lối vào Tiền sảnh là 4 cột gạch trát vữa uy nghi, phía trên đắp nổi ba chữ “Thái Bình Lâu” rực rỡ cùng hai bài văn do chính vua Khải Định ngự chế. Các trụ đỡ còn được trang trí bằng những cặp câu đối khảm sành tinh tế nói về thuật trị quốc và phẩm chất của đấng minh quân.

Không gian hoài cổ bên trong Chính doanh. Ảnh: Tân Đô Thành Hiếu Cổ

Đi qua Tiền sảnh là khu vực Chính doanh – tòa lầu gỗ hai tầng lộng lẫy. Tầng trệt được chia làm 3 gian 2 chái, tầng lầu gồm 1 gian 2 chái với 4 cột gỗ lim nguyên khối chạy thẳng từ dưới lên trên nâng đỡ toàn bộ hệ mái. Phần mái lợp ngói âm dương hoàng lưu ly lấp lánh dưới nắng, kết hợp với các hình tượng rồng phượng, hoa lá được đắp nổi bằng nghệ thuật khảm sành sứ vô cùng sống động.

Sân vườn xanh mát bao quanh di tích. Ảnh: @marc.chevallier

Nối tiếp phía sau là Hậu doanh rộng 3 gian 2 chái với hệ thống cửa kính lá sách hiện đại, giúp đón nhận tối đa ánh sáng tự nhiên. Hai bên đầu hồi của Hậu doanh được đắp nổi điển tích “Hải Ốc Thiêm Trù” mang ý nghĩa chúc thọ, cầu mong sự trường tồn và thịnh vượng.

Từng chi tiết nhỏ tại đây đều đạt đến độ hoàn mỹ cao. Ảnh: @marc.chevallier