Khám phá Kinh thành Huế: Dấu ấn vàng son của triều đại nhà Nguyễn

Kinh thành Huế là quần thể kiến trúc lịch sử vô giá của triều đình nhà Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng tại Việt Nam. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nơi đây vẫn lưu giữ nguyên vẹn những giá trị văn hóa độc đáo, trở thành điểm đến không thể bỏ qua đối với du khách trong và ngoài nước.

Kinh thành Huế – Di sản văn hóa thế giới trường tồn cùng thời gian

Quần thể di tích Cố đô Huế vinh dự được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào tháng 12 năm 1993. Toàn bộ di tích có quy mô vô cùng rộng lớn với khoảng 150 công trình phân bố rộng khắp 10 phân khu chức năng chính bao gồm: Môn & Khuyết đài, Ngoại Triều, Tử Cấm Thành, Thái Miếu, Thế Miếu, Phụng Tiên Cung, Diên Thọ Cung, Trường Sanh Cung, Nội Vụ Phủ và Cơ Hạ Viên.

Ảnh: Báo Lạng Sơn.

Ngày nay, mặc dù nhiều công trình bên trong Hoàng thành Huế (Đại Nội) đã bị tàn phá bởi chiến tranh và thời gian, nhưng khoảng 1/4 số hạng mục quan trọng đã được trùng tu, phục dựng bài bản nhằm tái hiện lại diện mạo uy nghi thuở trước.

Lịch sử xây dựng Kinh thành Huế qua các triều đại

Lịch sử của vùng đất cố đô bắt đầu từ năm 1558 khi chúa Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa, đặt nền móng vững chắc cho vương quốc Đàng Trong. Đến năm 1802, sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu Gia Long, chính thức lập ra triều đại nhà Nguyễn.

Ảnh: VOVTV.

Vua Gia Long đã tự tay phê duyệt đồ án thiết kế xây dựng Kinh thành Huế từ năm 1803. Để hoàn thành công trình vĩ đại này, triều đình đã tiến hành di dời 9 ngôi làng cổ và quy hoạch lại toàn bộ hệ thống sông ngòi tự nhiên nhằm tạo ra mạng lưới thủy đạo phòng thủ kiên cố.

Vẻ cổ kính của kinh thành Huế. Ảnh: Báo Tuổi trẻ.

Quá trình xây dựng và hoàn thiện được chia thành 4 giai đoạn rõ rệt:

• Giai đoạn 1 (Thời Gia Long – Minh Mạng): Thời kỳ quy hoạch tổng thể và xây dựng cơ bản.
• Giai đoạn 2 (Thời Thiệu Trị – Tự Đức): Tập trung cải tạo, nâng cấp các công trình hiện hữu.
• Giai đoạn 3 (Nửa sau thời Tự Đức – Đồng Khánh): Thời kỳ bảo trì và thu gọn quy mô kiến trúc.
• Giai đoạn 4 (Thời Khải Định – Bảo Đại): Giai đoạn chuyển giao phong cách, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống Việt Nam và kỹ thuật xây dựng phương Tây.

Ngọ Môn. Ảnh: Báo Nhân Dân.

Trang phục thời nhà Nguyễn. Ảnh: Báo Nhân dân.

Nghệ thuật kiến trúc đỉnh cao của Hoàng thành Huế

Các công trình bên trong Đại Nội được phân loại khoa học theo công năng sử dụng như thờ tự, thiết triều, nghỉ ngơi hay giải trí, tương ứng với các tên gọi chữ Hán đặc trưng: Điện, Miếu, Các, Lâu, Vu… Mỗi công trình đều mang những dấu ấn thiết kế riêng biệt về mặt bằng và hệ thống mái.

Điện Thái Hòa, nơi diễn ra các buổi thiết triều của Vua. Ảnh: Báo Nhân dân.

Đặc biệt, các cung điện chính dành cho nhà vua thường có mặt bằng hình chữ nhật kết nối chặt chẽ theo lối kiến trúc “Trùng Thiềm Điệp Ốc” (nhà kép mái chồng). Phần nền móng được tôn cao bằng đá thanh, lát gạch Bát Tràng tráng men hoàng lưu ly hoặc thanh lưu ly quý phái. Khung chịu lực của các tòa điện đều sử dụng các loại gỗ nhóm 1 siêu bền như lim, sến, táu.

Ảnh: VnExpress.

Đến cuối triều Nguyễn, một số vật liệu hiện đại như bê tông, gạch hoa và kính bắt đầu được đưa vào sử dụng, mang lại nét giao thoa văn hóa Đông – Tây vô cùng thú vị.

Ảnh: aibee_24.

Những điểm nhấn độc đáo chỉ có tại Kinh thành Huế

Quần thể di tích cung đình nguyên vẹn nhất Việt Nam

So với các cố đô khác của Việt Nam, Kinh thành Huế là nơi bảo tồn được cấu trúc cung đình hoàn chỉnh nhất. Từ thành quách, lăng tẩm cho đến các khu vườn ngự uyển đều hòa quyện hài hòa với thiên nhiên xứ Huế, tạo nên một bức tranh trầm mặc, an nhiên.

Ảnh: go_out_now_or_never.

Kiệt tác kiến trúc quân sự độc đáo

Kinh thành được tọa lạc bên bờ Bắc sông Hương thơ mộng, hướng mặt về phía Nam. Đây là sự kết tinh hoàn mỹ giữa thuật phong thủy phương Đông (thuyết âm dương ngũ hành) và phong cách phòng thủ quân sự kiểu Vauban của Pháp, tạo nên một pháo đài phòng thủ cực kỳ vững chãi.

Ảnh: uyn_47.

Nơi lưu giữ báu vật hoàng cung vô giá

Tọa lạc ngay bên trong hoàng thành là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế (thành lập năm 1923 với tên gọi ban đầu là Musée Khải Định). Nơi đây hiện đang trưng bày hàng ngàn cổ vật quý hiếm bằng vàng, ngọc, đồng, sứ và trang phục ngự dụng vô cùng tinh xảo.

Ảnh: Bảo tàng cổ vật cung đình Huế.

Huyền ảo không gian “Đêm Hoàng Cung”

Mỗi dịp diễn ra lễ hội Festival Huế, Đại Nội lại khoác lên mình vẻ đẹp lung linh, huyền ảo dưới ánh đèn rực rỡ. Không gian cổ kính được tái hiện sinh động với lính gác tuần tra, nghi thức cung đình và nhã nhạc cung đình Huế réo rắt.

Đêm hoàng cung. Ảnh: Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế.

Du khách bước chân vào đây sẽ có cảm giác như đang ngược dòng thời gian trở về thế kỷ trước, đắm chìm trong hương trầm thơm ngát và không khí uy nghiêm của hoàng cung xưa.

Ảnh: Festival Huế 2022.

Kinh thành Huế luôn ẩn chứa những nét đẹp văn hóa và lịch sử vô cùng quyến rũ đang chờ bạn đến khám phá và trải nghiệm trực tiếp để cảm nhận trọn vẹn hồn cốt của một thời đại huy hoàng.