Cầu Trường Tiền Huế: Biểu tượng lãng mạn trăm năm bên sông Hương

Cầu Trường Tiền bắc qua dòng sông Hương thơ mộng ngay giữa trung tâm thành phố Huế. Cây cầu được kiến trúc sư tài ba Gustave Eiffel (người thiết kế tháp Eiffel nổi tiếng tại Pháp) thiết kế vào năm Thành Thái thứ 9 (1897) mang đậm dấu ấn của lối kiến trúc Gothic phương Tây độc đáo.

Cầu Trường Tiền – Biểu tượng lãng mạn vượt thời gian của xứ Huế

Từ lâu, hình ảnh dòng sông Hương êm đềm bên cạnh cầu Trường Tiền cổ kính đã trở thành biểu tượng bất hủ của xứ Huế mộng mơ. Hai biểu tượng này gắn liền với chiều dài lịch sử phát triển của cố đô, đi vào biết bao áng thơ, ca, nhạc, họa và là nguồn cảm hứng bất tận cho các thế hệ nghệ sĩ.

Cầu Trường Tiền lung linh sắc tím. Ảnh: Báo Người lao động.

Ảnh: @Trường Bùi.

Đây là một trong những cây cầu đầu tiên được xây dựng tại Đông Dương vào cuối thế kỷ XIX bằng kết cấu thép hiện đại theo kỹ thuật phương Tây. Trước thời điểm đó, hầu hết các cây cầu tại Việt Nam đều có quy mô nhỏ và được dựng bằng những vật liệu thô sơ như tre, gỗ.

Ảnh: Nguyễn Phong.

Hoàng đế Thành Thái là người đã đặt viên đá đầu tiên khởi công công trình vĩ đại này. Sau hai năm thi công, cây cầu với 6 nhịp dầm bằng thép hình bán nguyệt, lát gỗ lim chắc chắn đã chính thức hoàn thành.

Cầu được trang bị hệ thống đèn led chiếu sáng nhiều màu. Ảnh: Báo Người lao động.

Người dân địa phương vẫn thường lưu truyền câu ca dao quen thuộc: “Cầu Trường Tiền sáu vài mười hai nhịp…”. Tuy nhiên, trên thực tế thiết kế, cầu gồm có 6 nhịp và 12 vài được liên kết chặt chẽ thành 6 cặp. Cây cầu sở hữu chiều dài tổng cộng 402,6m, chiều rộng 6m với 6 nhịp dầm thép khẩu độ mỗi nhịp đạt 67m. Ở giai đoạn đầu mới khánh thành, cầu vẫn chưa được thiết kế phần lề dành riêng cho người đi bộ.

Cầu đổi màu liên tục. Ảnh: Báo Người lao động.

Trải qua nhiều biến động thăng trầm của lịch sử dân tộc cùng sự suy vong của triều đại nhà Nguyễn, cầu Trường Tiền ngày nay hiện lên duyên dáng tựa như một chiếc lược ngà được chạm khắc tinh xảo, cài nhẹ lên mái tóc thề mềm mại của những thiếu nữ sông Hương.

Chụp ảnh lưu niệm trên cầu. Ảnh: Báo Lao động.

Trong quá khứ, công trình này từng mang nhiều tên gọi khác nhau như cầu Thành Thái, Clémenceau, Nguyễn Hoàng… Thế nhưng, cái tên Trường Tiền vẫn ăn sâu vào tiềm thức của người dân địa phương qua nhiều thế hệ. Tên gọi này bắt nguồn từ việc trước đây, đối diện phía tả ngạn của cầu có một xưởng đúc tiền (Trường Tiền) của triều đình phong kiến.

Ráng chiều ở cầu Trường Tiền. Ảnh: VnExpress.

Do lòng cầu khá hẹp, các phương tiện ô tô hiện bị cấm lưu thông qua đây vào những khung giờ cao điểm. Tại phần hành lang nằm ở vị trí các trụ cầu, thiết kế có những ban công phình rộng ra ngoài, tạo không gian lý tưởng cho du khách dừng chân ngắm cảnh, chụp hình hoặc tránh nhau khi di chuyển.

p>

Cầu Trường Tiền 6 vài 12 nhịp… Ảnh: heritagevietnamarilines.

Vào năm 2002, nhân dịp Festival Huế, cây cầu đã được đầu tư lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng mỹ thuật hiện đại có khả năng đổi màu liên tục, giúp cho biểu tượng này thêm phần lung linh, huyền ảo mỗi khi đêm về.

Gánh hàng hoa qua cầu Trường Tiền. Ảnh: VnExpress.

Lịch sử thăng trầm và ba lần gãy đổ của cầu Trường Tiền

Ít ai biết rằng, để có được vẻ đẹp hiên ngang như ngày nay, cây cầu thép kiên cố này đã từng trải qua ba lần bị đổ sập trước những biến động dữ dội của thiên tai và chiến tranh.

Lần đầu tiên diễn ra vào năm 1904, chỉ 5 năm sau khi hoàn thành. Một cơn bão lịch sử cực mạnh đã càn quét qua cố đô, xô đổ hoàn toàn kết cấu thép kiên cố, hất văng 4 vài cầu xuống lòng sông Hương. Đến năm 1906, cầu mới được trùng tu lại và thay thế mặt cầu bằng chất liệu bê tông vững chắc hơn.

Những tán phượng dưới chân cầu. Ảnh: giangbum.

Vào năm 1937, triều đình nhà Nguyễn tiếp tục thực hiện đợt trùng tu quy mô lớn cho cầu Trường Tiền. Trong đợt này, phần hành lang hai bên dành cho người đi bộ và đi xe đạp được xây dựng thêm, kết hợp cùng 10 ban công nhô ra sông để du khách có chỗ dừng chân thưởng ngoạn cảnh đẹp.

Huế mùa hè rực đỏ hoa phượng. Ảnh: _kemtuoi_.

Lần sập thứ hai xảy ra vào đêm ngày 19/12/1946. Thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến nhằm ngăn chặn bước tiến của quân đội Pháp, lực lượng ta đã đặt mìn giật sập cầu. Tiếng nổ lớn lúc rạng sáng đã làm sập các nhịp cầu, khiến chúng lệch khỏi vị trí ban đầu đến 3 mét. Phải đợi đến năm 1953, cầu mới được khôi phục lại nguyên trạng.

Duyên dáng áo dài bên cầu. Ảnh: l.o.a.n.l.o.a.n.

Chưa dừng lại ở đó, trong cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, cây cầu lịch sử này lại một lần nữa bị gãy đổ. Sức công phá từ khối lượng thuốc nổ cực lớn đã giật sập nhịp cầu số 4 và phá hủy hoàn toàn trụ cầu thứ 3. Để duy trì giao thông tạm thời trong chiến tranh, một chiếc cầu phao dã chiến bằng gỗ đã được thiết lập ngay sau đó.

Ảnh: khamphahue

Vượt qua muôn vàn thử thách, mất mát và ba lần gãy đổ trong lịch sử, cầu Trường Tiền ngày nay vẫn hiên ngang đứng vững, soi bóng xuống dòng sông Hương phẳng lặng, trở thành chứng nhân lịch sử hào hùng và là biểu tượng lãng mạn, kiêu hãnh của vùng đất cố đô Huế.