Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế: Nơi lưu giữ báu vật triều Nguyễn

Được thành lập từ năm 1923 với tên gọi khởi thủy là Musée Khải Định, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế tự hào là một trong những bảo tàng lâu đời nhất Việt Nam. Hiện nay, bảo tàng tọa lạc ngay tại điện Long An cổ kính, mở ra một không gian di sản vô giá cho du khách thập phương chiêm ngưỡng.

Lịch sử thăng trầm của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế

Trước khi trở thành nơi trưng bày các di sản quý giá, địa điểm này từng là thư viện của trường Quốc Tử Giám và là trụ sở hội họp của Hội Đô Thành Hiếu Cổ – nơi quy tụ những học giả hàng đầu nghiên cứu về văn hóa Huế và Việt Nam vào đầu thế kỷ XX.

Toàn cảnh bảo tàng nhìn từ bên ngoài.

Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Ảnh: UBND Thừa Thiên Huế.

Sở hữu khuôn viên rộng tới 6.330 m², Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế bao gồm tòa nhà trưng bày chính có diện tích 1.185 m² cùng hệ thống sân vườn và kho lưu trữ cổ vật quy mô.

Ảnh: Minh Châu.

Trải qua nhiều biến động lịch sử, bảo tàng đã mang nhiều tên gọi khác nhau qua các thời kỳ: Tàng Cổ Viện Huế (1947), Viện Bảo tàng Huế (1958), Nhà trưng bày Cổ vật (1979), Bảo tàng Cổ vật Huế (1992), Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế (1995) và chính thức mang tên Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế cho đến ngày nay.

Nhiều cổ vật quý báu. Ảnh: TTXVN.

Kiến trúc nghệ thuật độc đáo của Điện Long An

Tòa nhà trưng bày chính của bảo tàng chính là điện Long An được xây dựng vào năm 1845 dưới thời vua Thiệu Trị. Công trình được đánh giá là một trong những ngôi điện có kiến trúc cung đình đẹp nhất còn sót lại tại Việt Nam. Toàn bộ khung nhà được nâng đỡ bởi hệ thống 128 cột gỗ lim rắn chắc.

Ảnh: Minh Châu.

Các cột gỗ được chạm khắc tinh xảo hình tứ linh (long, ly, quy, phụng) xen kẽ hơn 1.000 bài thơ chữ Hán. Hệ vì kèo được nghệ nhân xưa đục đẽo tỉ mỉ với họa tiết “lưỡng long tranh châu” đầy sinh động, tạo nên một kiệt tác mỹ thuật gỗ đặc trưng của xứ Huế.

Kim bào quốc gia triều Nguyễn. Ảnh: Phước Tuần.

Điện Long An sở hữu lối kiến trúc “trùng thiềm điệp ốc” (nhà kép mái chồng mái) đặc trưng, móng ốp đá thanh vững chãi. Lối đi lên thềm điện cũng được trang trí bằng các bậc đá chạm khắc hình rồng vô cùng uy nghi.

Đặc biệt, bảo tàng đang trưng bày bộ sưu tập súng thần công bằng đồng do Hà Lan chế tạo từ thế kỷ 17. Đây là những món quà thương mại hoặc bang giao của công ty Đông Ấn dành cho chính quyền chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, minh chứng cho giai đoạn giao thương quốc tế sôi động.

Lư đồng và tháp nến. Ảnh: Phước Tuần.

Một điểm độc đáo khác là toàn bộ kiến trúc gỗ của điện Long An đều được để mộc, không sơn son thếp vàng. Nhờ vậy, vẻ đẹp tự nhiên của các đường nét chạm trổ, khảm xà cừ, khảm ngà và xương trên các vách ngăn, ô hộc càng trở nên nổi bật và chân thực hơn bao giờ hết.

Bên ngoài bảo tàng. Ảnh: nisesatu.

Ảnh: Tổng cục Du lịch.

Chiêm ngưỡng kho tàng bảo vật quý hiếm triều Nguyễn

Ghé thăm Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, du khách sẽ có cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng hàng ngàn cổ vật quý hiếm của đời sống hoàng gia xưa như ngai vàng, kiệu vua, long sàng, ngự y, mũ quan, hài hoàng hậu cùng vô vàn đồ sành sứ, ngự dụng bằng vàng bạc, đồng vô cùng xa hoa.

Ảnh: visithuevietnam.

Phần lớn các hiện vật ở đây đều là những tác phẩm thủ công mỹ nghệ độc bản, được chế tác riêng biệt theo lệnh của triều đình hoặc do các sứ thần cung tiến. Mỗi món đồ đều mang một câu chuyện lịch sử độc đáo và giá trị nghệ thuật không thể đong đếm.

Bản mộc thời Gia Long. Ảnh: Phước Tuần.

Tấu bài của các quan nhà Nguyễn. Ảnh: Phước Tuần.

Bên cạnh đó, bảo tàng hiện đang lưu giữ hai bảo vật vô cùng đặc biệt: chiếc mũ quan văn chánh nhất phẩm và chiếc áo Nhật bình của cung tần có niên đại từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Đây là những hiện vật minh họa sinh động cho đời sống và nghi lễ chốn cung đình xưa.

Mũ quan đại thần. Ảnh: Báo Đại đoàn kết.

Áo Nhật bình cung tần. Ảnh: Báo Đại đoàn kết.

Hành trình khám phá Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế chắc chắn sẽ mang lại cho bạn cái nhìn sâu sắc, chân thực nhất về một thời kỳ vàng son đầy biến động của lịch sử dân tộc.