Mứt biển Nam Ô Đà Nẵng: Đặc sắc nghề hái mứt biển làng chài

“Mứt biển” là cách gọi một loại rong biển của những người làng chài Nam Ô. Nghề hái mứt biển Nam Ô đã trở thành nghề đặc trưng của làng, giúp người dân kiếm sống trong mùa bão động.

Nghề hái mứt biển Nam Ô tại Đà Nẵng

Nằm nép dưới chân đèo Hải Vân, làng chài Nam Ô từ lâu nổi tiếng với nghề đi biển và làm nước mắm ngon. Vào khoảng tháng 10, 11 âm lịch, khi mứt biển mọc trên các rạn đá, một mùa hái mứt bắt đầu.

Mứt biển tươi. Ảnh: Báo Người lao động.

Mứt biển Nam Ô tưởng chừng chỉ là món ăn dân dã của dân xứ biển, nhưng ngày xưa món ăn này từng được dùng để tiến vua nhờ hương vị thơm ngon và bổ dưỡng. Người dân còn ưu ái gọi mứt biển là “lộc trời” bởi lợi ích kinh tế cao.

Cạo mứt biển. Ảnh: Thông tấn xã Việt Nam.

Mứt biển thường mọc dưới các rạn san hô hoặc trên rạn đá, bám chặt tạo thành lớp đen lóng lánh. Người hái mứt phải dậy từ 3-4 giờ sáng, mang theo miếng kim loại cán mỏng tròn vừa bằng lòng bàn tay để cạo mứt biển.

Mứt biển mọc trên những rạn đá. Ảnh: Báo Người lao động.

Để hái được mứt, người dân phải vượt qua những bãi đá sắc nhọn, lởm chởm. Họ thường mặc áo quần bó chặt, đội mũ trùm kín chống giá rét và đi dép có độ bám dính tốt, mang găng tay bảo hộ để hạn chế trầy xước.

Người dân phải chống chọi với giá rét để cạo mứt. Ảnh: Báo Pháp luật.

Đa số người hái mứt biển ở làng chài Nam Ô là phụ nữ cao tuổi. Dù không còn trẻ khỏe, họ vẫn cần mẫn dậy sớm vì nghề này đã trở thành thói quen từ nhỏ. Để hái được nhiều mứt, những người phụ nữ phải thật kiên trì và chịu khó.

Cần mẫn cạo mứt. Ảnh: Báo Lao động.

Mứt biển Nam Ô sau khi hái được rửa ngay tại biển và rửa thêm hai lần nước ngọt, để ráo. Một ký mứt biển tươi có giá từ 200.000 đến 300.000 đồng. Nếu phơi khô, giá có thể đạt 2,5 đến 3 triệu đồng một ký. Mười ký mứt tươi mới phơi được một ký mứt khô.

Hầu hết người làm nghề này là những người lớn tuổi. Ảnh: Báo Pháp luật.

Mứt biển phải hái ngay từ lúc vừa mọc, lá còn non và dai để giữ nguyên hương vị. Khi chế biến, món ăn sẽ đậm đà hơn. Người dân Nam Ô thường hầm xương, nấu canh hoặc xào lăn mứt biển.

Canh mứt thanh mát. Ảnh: Báo Thanh niên.

Đặc biệt, mùa mứt biển Nam Ô cũng là mùa của cá khoai. Cá khoai thân mềm, sống ở vùng biển nông gần bờ, xuất hiện vào những tháng cận Tết. Cá khoai màu trắng, thịt trắng, nấu canh chung với mứt rất ngon, giàu dinh dưỡng, giúp giải nhiệt, giải cảm, nhuận trường và tiêu hóa tốt.

Mứt nấu được nhiều món ăn khác nhau. Ảnh: Báo Người lao động.

Tuy chỉ là làng chài nhỏ, Nam Ô chứa đựng nền văn hóa biển lâu đời. Ngoài mứt biển Nam Ô, gỏi cá và nước mắm cũng rất nổi tiếng. Tháng 9-2019, nước mắm Nam Ô được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.

Mứt biển phơi khô để được lâu. Ảnh: Báo Người lao động.