Mùa bơ Tây Nguyên: Hành trình từ ký ức đến thức quà phố núi

Hương vị béo ngậy của những trái bơ chín cây rụng trên nền đất ẩm đẫm sương sớm đã trở thành một phần ký ức ngọt ngào của nhiều thế hệ. Khi cơn gió đại ngàn khẽ chuyển mình, đó cũng là lúc mùa bơ Tây Nguyên bắt đầu gõ cửa từng nếp nhà nơi phố núi.

Ký ức ngọt ngào về mùa bơ Tây Nguyên thuở ban sơ

Hoa bơ Đắk Lắk – Ảnh: Nga Bích

Trong ký ức của những người con sinh ra và lớn lên tại vùng đất đỏ, mùa bơ Tây Nguyên luôn gắn liền với những buổi sáng lập cập run trong chiếc áo len mỏng, xách chiếc rổ nhỏ ra vườn lượm những trái bơ chín cây vừa rụng sau một đêm đẫm sương.

Vào những năm tháng cũ tại vùng đất Blao (Bảo Lộc ngày nay) – nơi vốn lạnh ẩm và nhiều sương mù hơn cả Đà Lạt, cây bơ khi ấy chỉ được trồng chủ yếu để lấy bóng mát xung quanh những đồi trà xanh mướt. Quả bơ thuở ấy chưa mang lại giá trị kinh tế cao, chỉ là món quà quê bình dị của lũ trẻ con. Trái bơ bổ đôi, đổ thêm muỗng sữa đặc hay chút đường cát, dầm mịn với đá là đã đủ tạo nên một thức quà “xa xỉ” của những ngày nghèo khó.

Tại những mảnh vườn rộng lớn xứ cao nguyên, người ta thường trồng xen kẽ bơ xanh quả dài dẻo quánh dọc hàng rào, và bơ cóc quả tròn nhỏ, khi chín vỏ chuyển sang màu tím sẫm, phần ruột bên trong vàng như mỡ gà ngay góc sân sau. Khi chín, bơ tự rụng xuống lớp lá mục mềm mại, lột nhẹ lớp vỏ bên ngoài là có thể thưởng thức ngay vị béo ngậy, dẻo thơm tự nhiên đặc trưng.

Chùm hoa bơ vừa đơm nụ – Ảnh: Nga Bích

Hoa bơ Đắk Lắk – Ảnh: Nga Bích

Hoa bơ Đắk Lắk – Ảnh: Nga Bích

Một cây bơ đang ra trái ở một căn nhà phố Đà Lạt – Ảnh: Nga Bích

Sự chuyển mình của thức quà phố núi thành sản vật kinh tế

Trải qua nhiều năm tháng đổi thay, diện mạo của vùng đất Tây Nguyên nay đã khác. Những hàng rào bơ cũ nhường chỗ cho những con đường lộ rộng thênh thang và những ngôi nhà khang trang. Thế nhưng, cây bơ không hề biến mất mà ngược lại, đã vươn lên thành một trong những loại cây ăn trái mang lại giá trị kinh tế bền vững cho bà con nông dân địa phương.

Nếu như trước đây, mùa bơ Tây Nguyên chỉ kéo dài khoảng ba tháng ngắn ngủi vào mùa hè thì ngày nay, nhờ áp dụng kỹ thuật ghép cành và chăm sóc hiện đại, các nhà vườn đã có thể cho ra đời những dòng bơ nghịch vụ chất lượng quanh năm. Cứ khoảng tháng 12 âm lịch, các triền đồi lại phủ kín sắc hoa bơ trắng xóa, để rồi đến tháng 3, tháng 4, những quả bơ già căng bóng bắt đầu được thu hoạch gối đầu nhau để vận chuyển đi khắp các tỉnh thành cả nước.

Khám phá các thủ phủ bơ nức tiếng vùng đất đỏ

Du khách ghé thăm miền đất đỏ vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 8 sẽ dễ dàng bắt gặp những vựa bơ nhộn nhịp trải dọc khắp các cung đường. Từ Đức Trọng, Lâm Hà, Di Linh, Bảo Lộc cho đến Đắk Lắk, đâu đâu cũng tràn ngập sắc xanh của loại trái cây đặc sản này.

Bơ bày bán ở chợ Đà Lạt – Ảnh: Nga Bích

Bơ bày bán ven đường Bảo Lộc – Ảnh: Nga Bích

Hiện nay, huyện Đức Trọng (Lâm Đồng) được xem là một trong những thủ phủ bơ lớn và chất lượng nhất vùng. Nhờ khí hậu ôn hòa cùng thổ nhưỡng bazan màu mỡ, bơ sáp Đức Trọng luôn có độ dẻo vượt trội, cơm dày, ruột vàng óng và vị béo đậm đà khó lẫn.

Mặc dù hiện nay có rất nhiều giống bơ ngoại nhập chất lượng cao từ Mỹ, Úc được đưa về canh tác, nhưng vị bơ sáp truyền thống của Việt Nam vẫn giữ một vị trí độc tôn trong lòng người yêu ẩm thực. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, hương vị béo ngậy của quả bơ khi bước vào mùa bơ Tây Nguyên vẫn mãi là lời vẫy gọi đầy ngọt ngào gửi tới du khách thập phương.

Theo Tuổi Trẻ