Tag: làng Nam Ô

  • Gỏi cá trích Nam Ô bình dân mà sang trọng

    Gỏi cá trích Nam Ô bình dân mà sang trọng

    Có dịp về làng Nam Ô (Đà Nẵng), sau khi mãn nhãn với cảnh quan thiên nhiên, du khách ưa khám phá ẩm thực không thể bỏ qua món gỏi cá trích, món ăn nức tiếng của người dân nơi đây.

    Du lịch Đà Nẵng thưởng thức món gỏi cá trích Nam Ô bình dân mà sang trọng

    Người sành món gỏi cá trích thường chọn cả hai món gỏi ướt và khô - Ảnh: Thanh Ly

    Người sành món gỏi cá trích thường chọn cả hai món gỏi ướt và khô – Ảnh: Thanh Ly

    Đĩa gỏi với màu trắng của thịt cá cùng màu xanh của rau, điểm thêm vài lát ớt chín đỏ thái mỏng trông vô cùng hấp dẫn. Chén nước chấm sẫm vàng bên cạnh đĩa gỏi như mời gọi.

    Làng Nam Ô nằm nép mình bên bãi rạng Nam Ô, ngay dưới chân đèo Hải Vân, nay thuộc P.Hòa Hiệp, Q.Liên Chiểu, TP Đà Nẵng, nơi trú ngụ lý tưởng của nhiều loại cá, phổ biến nhất là cá cơm và cá trích.

    Khi mặt trời vừa nhô lên khỏi mặt biển cũng là lúc các ngư dân làng Nam Ô hối hả chuyển những thúng cá cơm, cá trích tươi nguyên lên bờ.

    Cá đánh bắt được, một ít được thương lái bỏ cho các chợ trong thành phố, còn phần lớn ngư dân để lại cho người trong làng. Từ đây, cá cơm được chuyển đến các lò làm nước mắm, cá trích dùng để chế biến gỏi cá nức danh gần xa.

    Người sành ăn, mỗi khi ghé các quán gỏi ở Nam Ô thường gọi liền hai loại: gỏi cá khô và gỏi cá ướt, bởi thưởng thức cả hai mới cảm nhận trọn vẹn hương vị gỏi cá vùng biển Đà Nẵng.

    Ướp cá với hỗn hợp gừng, tỏi, ớt hiểm, bột ngọt giã nhỏ, chanh, giấm gạo để chuẩn bị làm món gỏi khô và ướt - Ảnh: Thanh Ly

    Ướp cá với hỗn hợp gừng, tỏi, ớt hiểm, bột ngọt giã nhỏ, chanh, giấm gạo để chuẩn bị làm món gỏi khô và ướt – Ảnh: Thanh Ly

    Gỏi cá ướt với hỗn hợp nước mắm pha chanh, ớt, tỏi, gừng cùng với giấm - Ảnh: Thanh Ly

    Gỏi cá ướt với hỗn hợp nước mắm pha chanh, ớt, tỏi, gừng cùng với giấm – Ảnh: Thanh Ly

    Gỏi cá khô với hỗn hợp bánh tráng, đậu, mè đã giã mịn - Ảnh: Thanh Ly

    Gỏi cá khô với hỗn hợp bánh tráng, đậu, mè đã giã mịn – Ảnh: Thanh Ly

    Tuy thành phẩm không giống nhau, nhưng cách chế biến gỏi cá ướt và cá khô tương đồng, chỉ khác ở công đoạn cuối.

    Trước tiên, những con cá còn tươi nguyên cắt bỏ đầu, ruột và phần đuôi sau đó đánh vảy, rửa sạch. Một bí quyết của người dân Nam Ô là khi rửa cá thêm một chút muối, giấm vào nước để loại bỏ mùi tanh và rửa nhiều lần đến khi nước trong thì thôi.

    Để cá thật ráo nước mới dùng lưỡi dao bén khứa dọc theo lườn cá, chỉ lấy phần thịt lưng của cá. Tiếp tục thái cá thành từng lát mỏng, càng mỏng càng tốt.

    Lát cá được thái ra phải có đủ phần thịt hai bên và phần thịt nơi xương sống chính giữa, để khi thưởng thức có thể cảm nhận được vị ngọt lẫn độ giòn sần sật của thịt cá.

    Ướp những lát cá mỏng vào hỗn hợp gừng, tỏi, ớt hiểm giã nhỏ, bột ngọt, chanh, cùng chanh, giấm gạo. Trộn đều và ngâm cá khoảng 10 – 15 phút, tiếp tục vớt cá đã ngấm gia vị ra bóp ráo chuẩn bị làm món gỏi khô và ướt.

    Nếu làm món gỏi cá ướt chỉ cần cho thêm một lần nữa hỗn hợp nước mắm pha chanh, ớt, tỏi, gừng cùng với dấm vào tô cá. Trước khi ăn có thể rắc đậu, mè đập giập lên trên.

    Riêng gỏi khô không thêm nước mắm mà trộn với hỗn hợp bánh tráng, đậu, mè đã giã mịn. Chính bánh tráng giã mịn sẽ làm cá trở nên khô ráo hơn, còn mè và đậu phộng sẽ làm tăng vị béo, thơm.

    Hấp dẫn món gỏi cá ướt - Ảnh: Thanh Ly

    Hấp dẫn món gỏi cá ướt – Ảnh: Thanh Ly

    Để món gỏi cá trích khô lẫn ướt đủ đầy hương vị, nhất thiết không thể thiếu món nước chấm hảo hạng.

    Cà chua chín thái lát cho vào chảo dầu phụng đun sôi, xào đến nhuyễn rồi, nhấc xuống khỏi bếp đợi sốt cà nguội mới cho vào tô nước mắm Nam Ô chua cay. Tiếp đến, thêm đậu phộng rang giã nhuyễn vào sao cho nước mắm sền sệt là được.

    Hấp dẫn không kém “nhân vật chính gỏi cá” là rổ rau rừng. Những đọt ổi, lá cóc rừng, xoài, trám, dừng, đinh lăng, mơ… được người dân hái từ vùng núi dưới chân đèo Hải Vân mang về và thêm một ít dưa chuột, xoài, chuối chát để tăng vị đậm đà.

    Khi thưởng thức, đặt rau lên bánh lề, bỏ gỏi cá lên trên và cuộn lại, chấm ngập trong chén nước chấm, cứ thế đưa lên miệng, vừa hít hà, vừa xuýt xoa.

    Xếp các loại rau lên bánh tráng, bỏ gỏi cá lên trên và cuộn lại, chấm ngập trong chén nước chấm, bụng đã no căng mà vẫn còn thòm thèm - Ảnh: Thanh Ly

    Xếp các loại rau lên bánh tráng, bỏ gỏi cá lên trên và cuộn lại, chấm ngập trong chén nước chấm, bụng đã no căng mà vẫn còn thòm thèm – Ảnh: Thanh Ly

    Gỏi cá trích vốn lành, bổ dưỡng, lại có sự kết hợp khéo léo với rau rừng nên nghiễm nhiên trở thành một bài thuốc hữu hiệu giúp bồi bổ thêm sức khỏe.

    Ban đầu chỉ vài ba gia đình làm nghề bán gỏi cá tại Nam Ô, sau xuất hiện thêm nhiều hàng quán nhưng lúc nào cũng đông khách.

    Có thể người dân địa phương chọn gỏi cá để có dịp hàn huyên tâm sự, có thể là khách trên đường thiên lý vào Nam ra Bắc muốn một lần ghé vào để được trải nghiệm hương vị lạ…

    Và chắc chắn một điều, khi đã biết ăn gỏi cá trích nơi này rồi chắc chắn thực khách sẽ nhớ mãi và rồi mong được thêm một lần quay lại thưởng thức.

    Theo Thanh Ly/Tuổi Trẻ

    ***

    Tham khảo: Cẩm nang du lịch CHUYENDI.VN

  • Nam Ô – hương mắm quyện hồn người

    Nam Ô – hương mắm quyện hồn người

    Nằm thu mình bên cửa sông Cu Đê, dưới chân đèo Hải Vân (nay thuộc P.Hòa Hiệp Nam, Q.Liên Chiểu, TP Đà Nẵng), làng Nam Ô được biết đến với làng nghề truyền thống nước mắm – đặc sản xứ Quảng.

    Du lịch Đà Nẵng ghé làng Nam Ô – hương mắm quyện hồn người

    Lấy vỉ chèn ra, trộn đều mắm chuẩn bị mang đi lọc - Ảnh: Tthanh Ly

    Lấy vỉ chèn ra, trộn đều mắm chuẩn bị mang đi lọc – Ảnh: Tthanh Ly

    Đặt chân lên địa phận của làng nghề, ấn tượng đầu tiên để lại trong lòng du khách chính là sự bình yên. Không ồn ào, không xô bồ, những con hẻm nhỏ nối nhà sát nhà, thoảng đưa trong làn gió biển mùi thơm nước mắm mặn mà.

    Ít ai biết, từ nửa đầu thế kỷ XX, nước mắm Nam Ô đã nổi tiếng. Tổng đốc Quảng Nam lúc đó là Ngô Đình Khôi, dùng qua nước mắm Nam Ô và gật gù mãi khen ngon. Ông đã tìm hiểu và thử sản xuất nước mắm này tại Hội An – nơi đặt tỉnh lỵ Quảng Nam trước đây nhưng không thể ngon bằng.

    Nước mắm Nam Ô nổi tiếng trong và ngoài tỉnh bởi vị đậm đà, thơm ngon đặc trưng và quan trọng hơn cả là không có sự can thiệp hóa chất. Mặc cho sự cạnh tranh khốc liệt của “kinh tế thị trường”, ngư dân vẫn giữ nguyên cách chế biến thủ công truyền thống.

    Cả làng Nam Ô hiện có khoảng gần 100 hộ làm nghề nước mắm. Tuy giá thành cao hơn nhưng ai từng được thưởng thức chắc chắn sẽ ghiền và duy trì mối quan hệ để đặt hàng về sử dụng trong gia đình, làm quà phương xa.

    Tuy không xuất hiện nhiều trên thị trường nhưng nước mắm Nam Ô vẫn đứng vững trong lòng người dân địa phương cùng như khách hàng gần xa. Điều đặc biệt tạo nên thương hiệu mắm Nam Ô chính là nằm ở công thức chế biến gia truyền.

    Nguyên liệu chính là cá cơm than nhưng phải là loại cá đánh bắt vào tháng ba âm lịch vì có độ đạm rất cao.

    Cá cơm than, nguyên liệu chính làm nên vị ngọt nguyên chất nước mắm Nam Ô - Ảnh: Tthanh Ly

    Cá cơm than, nguyên liệu chính làm nên vị ngọt nguyên chất nước mắm Nam Ô – Ảnh: Tthanh Ly

    Cá muối được cho vào phuy, đậy nắp thật kín, đưa vào phòng khô ráo - Ảnh: Thanh Ly

    Cá muối được cho vào phuy, đậy nắp thật kín, đưa vào phòng khô ráo – Ảnh: Thanh Ly

    Nước mắm tỉ mỉ lọc nhiều lần mới đạt độ vàng sóng sánh ưng ý - Ảnh: Thanh Ly

    Nước mắm tỉ mỉ lọc nhiều lần mới đạt độ vàng sóng sánh ưng ý – Ảnh: Thanh Ly

    Khi mặt trời vừa nhô lên khỏi mặt biển cũng là lúc các hộ gia đình hối hả chuyển những thúng cá cơm tươi nguyên lên bờ chuẩn bị cho các công đoạn làm nước mắm. Chỉ lựa con vừa phải và không rửa bằng nước ngọt vì làm cá mất ngon, để lâu sẽ bị thối.

    Trộn cá với muối theo tỷ lệ 1 phi cá (100kg cá) ướp chừng 40kg muối. Không được bỏ muối bột hay muối chín vì muối bột có độ mặn thấp dễ hư mắm. Phải chọn bằng được loại muối hạt trắng, to, già, được nắng, không bị nước mưa, mang về phơi khô ráo năm đến bảy ngày, sau đó cho vào vại cất một năm trước khi đem muối cá.

    Thường dân ở đây chọn mua muối từ biển Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) hay Khánh Hòa, Bình Thuận. Khi trộn cá chú ý sao cho cá thấm muối thật đều, không bị nát, xếp từ từ từng lượt vào thùng phuy đựng cá muối. Phía trên cùng đặt một vỉ đan bằng tre, hoặc mo cau khô gài lại.

    Đậy nắp thật kín, đưa vào phòng khô ráo, sạch sẽ, kín gió, giữ nhiệt độ vừa phải. Khi nào lớp vỉ chèn xuất hiện lớp men màu trắng thì tháo vỉ, vớt lớp men ấy ra. Khoảng 9 – 12 tháng là có thể mang cá muối lọc nước mắm. Lấy vỉ chèn ra, trộn đều mắm và dùng vải mịn để lọc mắm.

    Nước mắm chảy từ từ, có màu đỏ sậm như màu cánh gián, mùi thơm tỏa ra hấp dẫn. Lọc nhiều lần liên tiếp, khi nào thấy màu nước đạt nhất, ưng ý nhất thì đổ vào vại sành để ủ hương tự nhiên thêm nửa tháng nữa.

    Đổ nước mắm mới lọc vào vại sành và dùng tấm vải trắng để ủ hương tự nhiên - công đoạn này chính là bí quyết giúp hương mắm thơm nồng nàn, hạn sử dụng được lâu hơn - Ảnh: Thanh Ly

    Đổ nước mắm mới lọc vào vại sành và dùng tấm vải trắng để ủ hương tự nhiên – công đoạn này chính là bí quyết giúp hương mắm thơm nồng nàn, hạn sử dụng được lâu hơn – Ảnh: Thanh Ly

    Nước mắm mới đóng chai - Ảnh: Thanh Ly

    Nước mắm mới đóng chai – Ảnh: Thanh Ly

    Sau khi lọc lấy nước mắm loại 1, tiếp tục nấu nước muối cho vào xác cá ướp thêm một thời gian rồi lọc lấy nước mắm loại 2, giá thành rẻ hơn so với loại 1. Thường một phuy cá muối như vậy sẽ cho được 100 lít nước mắm thành phẩm.

    Giờ tài nguyên ngày càng cạn kiệt, nguồn cá khan hiếm, lợi nhuận ít hơn so với làm nước mắm công nghiệp nên nghề truyền thống nước mắm Nam Ô gặp không ít khó khăn nhưng chính sự nhiệt tình, yêu nghề của các hộ trong làng đã giúp cho hồn nước mắm Nam Ô giữ mãi không phai.

    Vài ba năm trở lại đây các hãng lữ hành còn đưa làng vào địa chỉ tham quan trong các tour du lịch, nước mắm Nam Ô lại càng nổi tiếng khắp vùng trong và ngoài xứ Quảng.

    Theo Tuổi Trẻ

    ***

    Nguồn tham khảo: Cẩm nang du lịch CHUYENDI.VN